معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی ریاستجمهوری در یادداشتی با اشاره به ضعف ساختاری تحقیق و توسعه در صنایع بزرگ کشور اعلام کرد: بسیاری از شرکتهای صنعتی بزرگ ایران یا هیچ نیروی انسانی برای تحقیق و توسعه ندارند و یا شمار افراد متخصص تحقیق و توسعه آنها از انگشتان دو دست فراتر نمیرود. این یک چالش بزرگ برای نوآوری و توسعه فناوری در شرکتهای بزرگ و همزمان نشاندهنده یک شکاف ساختاری عمیق و نگرانکننده در بدنه صنعت ایران است.
به گزارش معاونت علمی ریاستجمهوری، تورج امرایی تاکید کرد: وقتی بنگاههای بزرگ صنعتی که قرار است پیشران اقتصاد و فناوری کشور باشند از داشتن ساختار تحقیق و توسعه جدی محروم هستند و یا خود را محروم کردهاند، نتیجهاش چیزی جز تکرار فناوریهای قدیمی، وابستگی روزافزون به واردات، کاهش رقابتپذیری جهانی و هدررفت منابع در چرخه تعمیر و نگهداری و جایگزینی تجهیزات فرسوده نخواهد بود.
دلگرم بودن شرکتها به مشتریان سنتی برای تولید کالاها یا خدمات سنتی تردید نخواهند نداشت که دیر یا زود آنها را گرفتار امواج نوآوری دیگران و رقبا خواهد کرد. نمونههای فراوانی از ورشکستگی شرکتهای بزرگ و نامدار، آن هم به دلیل فرار از نوآوری، را میتوان در ایران و جهان یافت.
وی با اشاره به مفهوم نوآوری افزود: اگر نوآوری را در نگاهی ساده آفرینش ایدههای نو و تبدیل آن ایدهها به ارزش بدانیم، آنگاه در اقتصاد آزاد و با پیدایش نیازهای جدید، شرکتها محکوم به نوآوری هستند.
نوآوری فقط تولید محصولات جدید یا ارتقای اساسی محصولات موجود نیست، بلکه چتر نوآوری، توسعه فرایندها و روشهای جدید تولید و نوآوری سازمانی را هم در بر میگیرد.
امرایی با تأکید بر اهمیت تولید ناخالص داخلی اظهار کرد: در ایران در سال ۱۴۰۳ تولید ناخالص داخلی حدود ۲۰ هزار همت بوده است. این عدد در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۵ هزار همت رسیده است.
سهم تحقیق و توسعه بنگاههای تجاری از تولید ناخالص داخلی نزدیک ۲۶ همت برآورد شده است. میزان قراردادهای پژوهشی فعال دانشگاهها و مراکز پژوهشی در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲ همت اعلام شده است. پروژههای تحقیق و توسعه و سرمایهگذاری مصوب اعتبار مالیاتی قانون جهش دانشبنیان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۷ همت رسیده است.
در یک نگاه خوشبینانه، اگر سهم کل تحقیق و توسعه …
