همشهری آنلاین: سینما پر از داستانِ کارگردانان کمالگرا و بازیگران سرکش است، اما رابطه ژان پیر ملویل و لینو ونتورا بیشتر به یک دوئل روانی و نبرد دو اراده آهنین شباهت داشت تا یک همکاری هنری ساده. بر طبق شواهد و قرائن، در دو فیلم «نفس دوباره» و «ارتش سایهها»، میدانی از تحقیر، قهر، خشونت کلامی و تکنیکهای بیرحمانه کارگردانی بر پا بوده است. بدو لینو بدو!
همه چیز از فیلم «نفس دوباره» آغاز شد. لینو ونتورا، قهرمان سابق کشتی فرانسوی و بازیگری که نماد مردانگی، قدرت و صداقت سر صحنه بود، نقش «گو» را بازی میکرد؛ گانگستری خسته از زندان که باید برای فرار، خود را روی یک قطار باریِ در حال حرکت میانداخت.
ملویل برای اینکه ترس و خستگی واقعی را در چهره ونتورا شکار کند، بدون اطلاع او پنهانی از راننده لوکوموتیو خواست سرعت قطار را بیشتر کند! ونتورا با تمام وجود دوید و صحنهای درخشان و کاملاً طبیعی خلق شد. اما این شاهکار زمانی خراب شد که ملویلِ مغرور در مصاحبهای پرده از این کلک سینمایی برداشت. ونتورا که احساس میکرد غرور و شرافت حرفهایاش پایمال شده، به شدت برآشفت و در محافل خصوصی ملویل را تحقیر کرد و گفت: «اگر میخواست سریعتر بدوم، چرا مرد و مردانه توی رویم نگفت؟» حرف ونتورا یا حرف ملویل
با وجود این تنشها، وقتی پروژه عظیم «ارتش سایهها» مطرح شد، ونتورا باز هم قرارداد را امضا کرد. اما این بار ملویل با یک بازیگر خشمگین روبهرو بود. ونتورا که خلف وعده کرده بود و قبل از فیلم «دایره سرخ» با آلن دلون در «دسته سیسیلیها» همبازی شده بود، عمیقاً مورد خشم ملویل قرار داشت.
انفجار اصلی زمانی رخ داد که ونتورا اعلام کرد یکی از صحنههای فیلمنامه «ارتش سایهها» را بازی نمیکند چون آن را «فاجعه شخصی» میداند. ملویل ابتدا کوتاه آمد و صحنه را حذف کرد، اما وقتی شنید ونتورا در پشت صحنه پز داده که حرفش را به کرسی نشانده، جنون کمالگراییاش بیدار شد. ملویل تهیهکننده را احضار کرد و اولتیماتوم داد: «به او بگو این صحنه را خواهم ساخت. فردا ساعت ۸ صبح با ماموران دادگاه آنجا خواهم بود و اگر آقای ونتورا نباشد، پروژه را ترک میکنم!» ونتورا بازی کرد، اما از همان ثانیه، ارتباط مستقیم این دو برای همیشه قطع شد. ملویل تا پایان فیلمبرداری حتی یک کلمه …
