همشهری آنلاین-سحر جعفریان عصر: کنج دنجی از جنوب بازار بزرگ پایتخت هنوز هم چراغ چند تولیدی و مغازه از صنف قدیمی گونیبافان و گونیفروشان روشن است. هنوز هم بوی پلاستیکهای رشتهای و بافته شده و بوی کنفهای آب خورده از گذرهای منتهی به کاروانسرای خانات به مشام میرسد. گذری که پیش از این جای جوالدوزهای وصلهپینهزن بود.
گونیهایی از دانه تا رول
از پس تاریخ معاصر تهران، رد مشاغل کهنه و خاطرهانگیزی پیداست که دیدنشان آدم را پرت میکند به گذشتهای چندان دور. یکی از این رد و نشانها را میتوان حوالی گذر کناری کاروانسرای خانات در محدوده بازار مولوی و بازار امینالدوله یافت. گذری که میانش صنفی قدیمی با کاسبانی سالخورده، سرگرم انواع گونیاند؛ دانهای، کیلویی، رولی و یا برنجی، آردی، سیمانی، کودی و خوارباری. از دانهای ۱۵۰ هزار تومان تا رولی ۱۵ میلیون تومان که نرخگذاری هر یک از آنها به ابعاد و جنسشان بستگی دارد.
جوالدوزانی که گونیفروش شدند
ماده اولیهای با نام پلاستیک که تولید شد، جای کنف و نخ و پارچه را در گذر گونیبافان و گونیفروشان تنگ شد. هاشم مرادی از کسبه قدیمی این گذر میگوید: «این گذر ۸۰، ۹۰ سال پیش، بزرگ بود و پهن. پر بود از گونیباف. یک چرم گاوی به دستهایمان میبستیم تا جوالی که با آن مشغول دوخت و دوز میشدیم، دستمان را سوراخ و زخم نکند.» خوب یادش هست گونیها در آن زمان اغلب پارچهای بودند که از هند و چین و کشور دیگر وارد میشدند. هاشم حالا کمتر گونی میدوزد و بیشتر گونی میفروشد: «گارکاهیمان را بردهایم نزدیک ورامین. آنجا چند کارگر افغان همراه ۲ پسرم، گونیهای پلاستیکی میدوزند.»تعداد کسبه قدیمی گذر، انگشتشمارند. این روزها، ماشینآلات صنعتی و چرخهای خیاطی بزرگ جای جوال و جوالدوز را گرفتهاند.
گونیهای گوناگون
کارگر …
