نورنیوز-گروه اجتماعی: منابع زنده، ذخایر آبزی، سواحل و تالابهای وابسته، ظرفیتهای حملونقل و گردشگری، منابع انرژی و نیز ارزشهای طبیعی و تاریخی آن، این دریا را به سرمایهای مشترک برای نسلهای امروز و آینده تبدیل کرده است. از این رو، حفاظت و بهرهبرداری پایدار از آن، نیازمند شناخت علمی دقیق و تصمیمگیری مبتنی بر داده و شواهد است.
امروز دریای کاسپین با مجموعهای از چالشهای بههمپیوسته مواجه است؛ تغییرات تراز آب و دمای دریا، تغییر رژیمهای هیدرولوژیک و اقلیمی، آلودگیهای ناشی از فعالیتهای ساحلی و خشکیزاد، ورود آلایندههای نوظهور و میکروپلاستیکها، تغییرات جوامع زیستی و منابع آبزی، تخریب زیستگاههای ساحلی، شکوفاییهای جلبکی، و مخاطرات زمینشناختی و ساحلی، تنها بخشی از مسائلی هستند که آینده این پهنه آبی را تحت تأثیر قرار میدهند.
پیچیدگی این مسائل نیز از آنجا ناشی میشود که بسیاری از آنها محدود به مرزهای سیاسی نیستند و پیامدهای آنها در مقیاس کل حوضه خود را نشان میدهد.
در چنین شرایطی، همکاری علمی و منطقهای میان کشورهای ساحلی، با مشارکت دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی، دستگاههای اجرایی، سازمانهای متولی محیطزیست و منابع طبیعی، جوامع محلی و سایر ذینفعان، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
پایش هماهنگ، تبادل داده و اطلاعات، توسعه برنامههای مشترک پژوهشی و ایجاد سازوکارهای مشترک برای ارزیابی تغییرات محیطی میتواند زمینه را برای درک بهتر تحولات خزر و اتخاذ تصمیمهای مؤثرتر در زمینه حفاظت و بهرهبرداری پایدار از آن فراهم کند.
پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی نیز طی سالهای گذشته، بخشی از ظرفیت علمی و پژوهشی خود را به مطالعه و پایش دریای کاسپین اختصاص داده است.
پژوهشگران پژوهشگاه در حوزههای مختلفی از جمله اقیانوسشناسی فیزیکی و مطالعه گردش و ساختار آب، بررسی تغییرات دما و شوری و تراز آب، هیدروشیمی و کیفیت آب، رسوبشناسی و ژئوشیمی، مطالعه آلایندهها، تنوع زیستی و جوامع پلانکتونی و کفزی، منابع آبزی، مخاطرات دریایی و زمینشناختی، …
