نورنیوز-گروه اجتماعی: جهان در یکی از مهمترین تحولات جمعیتی تاریخ خود قرار گرفته است. تازهترین برآوردهای جمعیتی سازمان ملل نشان میدهد که اگرچه جمعیت کره زمین همچنان در حال افزایش است، اما سرعت این افزایش با شتابی چشمگیر رو به کاهش گذاشته و روندی آغاز شده که میتواند ساختار اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جهان را در دهههای آینده دگرگون کند.
بررسی روند هفتاد سال گذشته نشان میدهد که از سال ۱۹۵۰ تاکنون، جمعیت جهان از حدود ۲.۵ میلیارد نفر به ۸ میلیارد نفر در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲ رسیده است. این رشد کمسابقه عمدتاً حاصل کاهش مرگومیر، توسعه خدمات بهداشتی، افزایش امید به زندگی و بهبود شرایط تغذیه در بسیاری از کشورهای جهان بوده است.
در مقابل، نرخ رشد سالانه جمعیت مسیر متفاوتی را طی کرده است. این نرخ در دهه ۱۹۶۰ به بالاترین سطح تاریخی خود رسید و حتی در مقاطعی به حدود ۲.۳ درصد نزدیک شد. اما پس از آن، روندی نزولی آغاز شد که تاکنون بدون وقفه ادامه یافته است. بر اساس دادههای موجود، نرخ رشد سالانه جمعیت جهان در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲ به ۰.۸۸ درصد کاهش یافته؛ رقمی که پایینترین سطح طی چند دهه اخیر محسوب میشود و بیانگر ورود جهان به مرحلهای جدید از تحولات جمعیتی است.
برآوردهای آینده نیز این روند را تأیید میکنند. اگرچه جمعیت جهان تا دهههای میانی قرن حاضر همچنان افزایش خواهد یافت، اما سرعت این رشد هر سال کمتر میشود. پیشبینیها نشان میدهد جمعیت جهانی تا حوالی دهه ۲۰۸۰ به بیش از ۱۰ میلیارد نفر خواهد رسید و سپس تقریباً در همین محدوده تثبیت میشود. در پایان قرن بیستویکم نیز جمعیت جهان اندکی بیش از ۱۰ میلیارد نفر برآورد شده است.
در مقابل، نرخ رشد سالانه همچنان کاهش خواهد یافت. بر اساس سناریوی میانی سازمان ملل، این نرخ تا پایان قرن به صفر نزدیک میشود و حتی در برخی سناریوهای پیشبینی، وارد محدوده منفی خواهد شد. بازه پیشبینیها نیز نشان میدهد که اگرچه عدمقطعیتهایی درباره آینده وجود دارد، اما تقریباً همه سناریوها بر ادامه روند نزولی نرخ رشد اتفاق نظر دارند.
یکی از مهمترین پیامدهای این تحول، افزایش سهم …
