به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز؛ پیمان دفاعی مکه، توافق سهجانبه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان است که در ۷ اوت ۲۰۲۶ در شهر مکه به امضا رسید. این توافق بر اساس اصل دفاع جمعی تنظیم شده و بر مبنای آن، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله علیه همه اعضا تلقی خواهد شد. این پیمان در شرایطی شکل گرفته که خاورمیانه با افزایش تنشهای امنیتی، درگیریهای منطقهای و کاهش اعتماد برخی کشورهای منطقه به نقش سنتی آمریکا به عنوان تأمین کننده اصلی امنیت مواجه است.
پس از امضای این توافق، برخی رسانهها و تحلیلگران آن را گامی به سوی ایجاد یک ساختار امنیتی جدید در منطقه و حتی «ناتوی سنی» توصیف کردند، اما بررسی دقیقتر نشان میدهد که پیمان مکه در شرایط کنونی بیشتر یک چارچوب همکاری دفاعی و سیاسی است تا یک ائتلاف نظامی کامل مشابه ناتو؛ چراکه تاکنون جزئیاتی درباره فرماندهی مشترک، نیروی نظامی دائمی، پایگاههای مشترک یا سازوکار دقیق واکنش نظامی اعضا منتشر نشده است.
به گزارش نیوعرب (The New Arab)، شکلگیری این پیمان را باید در چارچوب کاهش اعتماد کشورهای منطقه به چتر امنیتی آمریکا تحلیل کرد. بر اساس این تحلیل، حملات ایران و گروههای متحد آن به برخی کشورهای خلیج فارس و نگرانی از گسترش درگیریهای منطقهای، یکی از عوامل مؤثر در حرکت عربستان به سمت ایجاد شبکههای امنیتی جدید بوده است. با این حال، این توافق صرفاً علیه ایران تعریف نمیشود و اسرائیل نیز یکی از عوامل مهم در محاسبات امنیتی کشورهای عضو محسوب میشود. همکاری میان ترکیه، عربستان و پاکستان میتواند محاسبات اسرائیل در عملیاتهای نظامی منطقهای را پیچیدهتر کند.
شورای آتلانتیک (Atlantic Council) نیز معتقد است این توافق برای ریاض، ابزاری برای افزایش قدرت مانور امنیتی در شرایطی است که عربستان همزمان با دو مسئله مواجه است: افزایش قدرت منطقهای ایران و محدودیتهای بازدارندگی آمریکا. بر اساس این تحلیل، عربستان تلاش دارد به جای تکیه کامل بر یک متحد خارجی، شبکهای از مشارکتهای امنیتی ایجاد کند تا بتواند در برابر تهدیدهای متغیر منطقهای انعطاف بیشتری داشته باشد.
از این منظر، پیمان مکه بخشی از تلاش عربستان برای تثبیت جایگاه خود به عنوان یک بازیگر مرکزی در نظم امنیتی جدید خاورمیانه است. ریاض با …
