به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، در روزهای اخیر، ویدئوهایی از دختران و پسرانی با پوشش کاملاً سیاه، آرایش تیره و سنگین و حالوهوای «گوتیک» یا به اصطلاح گاث استایل در شبکههای اجتماعی فراگیر شده است. برخی آن را یک مد زودگذر میدانند، برخی آن را نشانهای از تهاجم فرهنگی میخوانند و عدهای نیز سکوت کردهاند. اما آنچه در این میان کمتر دیده شده، فقدان یک تحلیل رسانهای و فرهنگی واقعی از این پدیده است. در این گزارش تلاش شده ضمن مرور ریشههای تاریخی سبک «گوتیک»، به جایگاه و دامنه آن در فضای اجتماعی ایران پرداخته شود.
«گوتیک» ریشهای ادبی، معماری و موسیقایی در اروپا دارد. نخستین بار واژه گوتیک درباره معماری قرون وسطا و سپس در ادبیات تاریک قرن هجدهم میلادی به کار رفت؛ رمانهایی مانند «قلعه اترانتو» اثر هوراس والپول و آثار ادگار آلن پو که فضایی از رمز و راز، تاریکی و مالیخولیا را روایت میکردند. اما آنچه امروز به عنوان «سبک گوتیک» در مد و پوشاک شهرت یافته، ریشه در خرده فرهنگهای موسیقی دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی در غرب دارد؛ جریانی که از دل موسیقی پانک و پست-پانک برخاست و با پوشش تیره، آرایش اغراق شده، سنجاقهای فلزی، نمادهای خاص و حالوهوای غمانگیز، به یکی از سبکهای شناخته شده شهری در اروپا و آمریکا تبدیل شد. به تعبیری، گوتیک در آغاز یک «سبک موسیقی و خرده فرهنگ» بود و بعدها به یک «استایل پوششی» و حتی سبک زندگی بدل شد.
ورود این سبک به ایران، برخلاف غرب، نه از دل یک جنبش هنری یا موسیقایی، که عمدتاً از مسیر شبکههای اجتماعی و صفحات اینستاگرام صورت گرفته است. بررسیها نشان میدهد، واژه «گوتیک» پیش از این بیشتر در حوزه ادبیات یا معماری به کار میرفته است؛ اما در دو سه سال اخیر، معنای این واژه در فضای مجازی به مد تیره پوشی که به اشتباه در تفکر عامه به تیپ شیطان پرستی معروف است کشیده شده و همین تغییر معنایی، خود نشانهای از فاصله ذائقه نسل جوان است.
دلیل اصلی این سوءتفاهم که گاث استایلها را با شیطان پرستی اشتباه میگیرند، استفاده از نمادهای تاریک است. گاثها گاهی از نمادهایی مثل صلیب معکوس، جمجمه، یا نمادهای اساطیری استفاده میکنند. اما در فرهنگ گاث، این نمادها معمولاً به جای معنای مذهبی، به عنوان نماد اعتراض به استانداردهای جامعه، ابزاری …
