اقتصاد۲۴-هیچ جنگی با شلیک نخستین گلوله آغاز نمیشود. جنگها زمانی آغاز میشوند که دولتها دست در جیب شهروندان خود میکنند تا هزینه خرید تسلیحات نظامی را تامین کنند. واقعیت تلخ اقتصاد سیاسی این است که پشت هر شیپور جنگ، یک چاپخانه پول و یک اداره عریض و طویل مالیاتی ایستاده است.
آنگونه که سعید ابوالقاسمی در هفته نامه تجارت فردا گزارش میدهد؛ نشانههای فراوانی از این موضوع در تاریخ به چشم میخورند. بریتانیا در جنگهای ناپلئونی برای تامین مخارج ارتش، ابزار مدرن مالیات بر درآمد را به شهروندانش تحمیل کرد. ایالاتمتحده در جنگهای داخلی برای نخستینبار اسکناس بدون پشتوانه چاپ کرد که به تورمی وحشتناک انجامید.
روسیه در جنگ داخلی خود با اجرای سیاست کمونیسم جنگی، پول ملی را بیارزش کرد و با زور اسلحه، دست به مصادره تولیدات کشاورزان زد. ژاپن در جنگ جهانی دوم از طریق کنترل شدید بانکها و اجبار شهروندان به خرید اوراق قرضه جنگی، تمام پساندازهای ملی را به نفع ارتش ضبط کرد. عراق در جنگ با ایران ذخایر ارزی را خالی کرد، از کشورهای عربی وامهای سنگین گرفت و با چاپ پول، زیرساختهای مالی خود را به نابودی کشاند.
شوروی هم در جنگ افغانستان که درست در زمان رکود اقتصادی رخ داد، خزانه کرملین را خالی کرد و شرایطی فراهم آورد تا فروپاشی شوروی روی ریلی سریعتر پیش برود. این تجربهها، میتواند درسهایی عمیق برای کشورهای درگیر جنگ داشته باشد. درسهایی که به دولتها کمک میکند کمتر به جیب مردم چشم داشته باشند و شرایطی فراهم کنند تا سفره خانواده، کمتر خالی شود. هزینه میز جنگ
چالش بزرگ تامین مالی جنگ، اصلیترین دغدغه دولتهایی است که با رقیبان نظامی خود دستوپنجه نرم میکنند. پژوهشهایی که مایکل بوردو، اقتصاددان کانادایی، در سال ۲۰۲۰ و نیکلاس مولدر، نویسنده کتاب «سلاح اقتصادی»، در سال ۲۰۱۸ انجام دادند، نشان میدهد که دولتها در زمان جنگ با مخارج بسیار زیادی روبهرو میشوند و مجبورند یکی از سه راه مالیات مستقیم، بدهی عمومی یا چاپ پول را انتخاب کنند.
هر یک از این روشها، عوارض جانبی متفاوت و تاثیرات پیدا و ناپیدایی بر اقتصاد، ثبات پولی، توزیع ثروت و در نهایت، سبد معیشتی و رفاه مردم بر جای میگذارند. مالیات که از آن بهعنوان مطلوبترین و بهینهترین ابزار تامین مالی جنگ …
