اقتصاد۲۴- پشت اعداد و ارقام بازار کار بهار ۱۴۰۵، تنها افزایش نرخ بیکاری دیده نمیشود؛ بلکه نشانههایی از تغییر عمیق در ساختار اشتغال ایران به چشم میخورد. کاهش اشتغال در بخش صنعت، رشد مشاغل ناپایدار خدماتی، افزایش اشتغال ناقص و افت مشارکت اقتصادی، همگی حکایت از بازاری دارند که بیش از گذشته تحت تأثیر نااطمینانیهای اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است.
به اعتقاد کارشناسان، اگر این روند ادامه یابد، پیامد آن تنها کوچکتر شدن بازار کار نخواهد بود، بلکه معیشت خانوارها، رفاه اجتماعی، صندوقهای بازنشستگی و حتی سرمایه انسانی کشور نیز با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد.
فاطمه عزیزخانی، کارشناس بازار کار، از دلایل این تغییرات و چشمانداز پیشروی بازار کار ایران میگوید و نسبت به تداوم روند کنونی هشدار میدهد.
*خانم عزیزخانی! آمارهای بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد هم نرخ بیکاری افزایش یافته، هم نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال کاهش پیدا کرده است. این همزمانی چه تصویری از وضعیت واقعی بازار کار ارائه میدهد؟ پیام این آمار به سیاستگذاران اقتصادی و سیاست خارجی چیست؟
این وضعیت و شرایطی که امروز در بازار کار مشاهده میکنیم، از مدتی قبل آغاز شده بود. اگر آمارهای پیش از جنگ را نیز بررسی کنیم، میبینیم که ریزش اشتغال تقریباً از همان دوره و پس از جنگ ۱۲ روزه، در فصل تابستان و پاییز آغاز شده بود. در آن مقطع، بخش صنعت با کاهش اشتغال مواجه شد و بخش خدمات نیز اگرچه همچنان اشتغال ایجاد میکرد، اما روند ایجاد اشتغال در این بخش نیز بهتدریج کاهشی شده بود.
الگوی آسیبپذیری بازار کار تغییر کرده است
در بخش کشاورزی نیز وضعیت از قبل مشخص بود و این بخش تحت تأثیر شرایط آبوهوایی و مشکلات موجود قرار داشت؛ بنابراین در کشاورزی هم رونق قابلتوجهی مشاهده نمیشد. این شرایط ادامه پیدا کرد تا اینکه جنگ نیز رخ داد و بر مشکلات موجود افزود. آنچه بهار ۱۴۰۵ را تا حدی متمایز کرده، این است که الگوی آسیبپذیری بازار کار تغییر کرده است. در تمام دورههای گذشته، زنان آسیبپذیرترین گروه بازار کار بودند و معمولاً هر زمان شوکی به اقتصاد وارد میشد، نخستین گروهی که از بازار کار خارج میشدند، زنان بودند. بحران اشتغال از زنان به مردان منتقل شد
اما اکنون شرایط تا حدی متفاوت شده است؛ تفاوت از این …
