روزنامه هفت صبح نوشت: روی کاغذ، همه چیز مرتب است و دستورات با لحنی قاطع صادر شدهاند. بخشنامهها صراحت دارند و وزیر در جلسات عالی آموزش و پرورش با تأکیدی خاص از ممنوعیت دریافت شهریه در مدارس هیئت امنایی میگوید. همچنین وعده داده شده که عدالت آموزشی در محلهها و مناطق مختلف کشور برقرار شود تا هیچ کودکی به دلیل جایگاه اقتصادی خانوادهاش از کیفیت آموزشی محروم نماند.
اما وقتی ورق برمیگردد و نوبت به ثبتنام سال تحصیلی جدید میرسد، والدین با شرایطی مواجه میشوند که هیچ شباهتی به آن کاغذهای اداری و وعدههای رسمی ندارد. در بسیاری از مدارس، ممنوعیت شهریه فقط یک شعار برای بازرسان است و در عمل، پرداخت مبالغ هنگفت، بلیت ورود به کلاس درس شده است.
وقتی ثبتنام به توان مالی گره میخورد
روایت خانوادههای تهرانی از فرآیند ثبتنام، تصویری متفاوت از آنچه در بخشنامهها و اظهارات مسئولان اعلام شده، ارائه میدهد. بسیاری از والدین هنگام مراجعه به مدارس، با درخواست مبالغی مواجه شدند که در برخی موارد نسبت به سال گذشته تا ۱۰۰درصد افزایش یافته است. نکته عجیب و تکاندهنده اینجاست که در برخی مدارس، عوامل مدرسه در همان ابتدای امر و پیش از هرگونه بررسی تحصیلی یا اداری، صراحتاً تأکید میکنند که اگر توانایی پرداخت شهریه را دارید، ثبتنام کنید!
این رویکرد، دقیقاً در تضاد با فلسفه شکلگیری مدارس هیئت امنایی است. در حالی که قرار بود این مدارس در کنار خانوادهها باشند و از ظرفیتهای محلی برای ارتقای کیفیت آموزش استفاده کنند، اکنون در برخی مناطق به مکانهایی تبدیل شدهاند که دانشآموزان را بر اساس توان اقتصادی خانوادهها دستهبندی میکنند. در واقع، کیفیت آموزشی مطلوب، به جای اینکه حق هر دانشآموز باشد، به کالایی تبدیل شده که فقط با پرداخت مبالغ زیاد به دست میآید و این یعنی بازگشت به همان دوران پیش از هیئت امنایی، اما با لباسی جدیدتر.
مرز باریک بین مشارکت داوطلبانه و باج اجباری
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای این داستان، تعریف دوپهلو از مشارکت «داوطلبانه» است. علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، در پاسخ به این وضعیت، سعی میکند موضوع را به کمکهای «اختیاری» تقلیل دهد. او میگوید اگر انجمن اولیاء و مربیان با رضایت والدین برنامهای تعریف کنند …
