چرخش سمت عراق و برزیل؛ چین ایران را رها کرد؟

روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: کاهش دسترسی پالایشگاه‌های مستقل چین، موسوم به «تِی‌پات‌ها»، به محموله‌های نفت کشورهای حوزه خلیج‌فارس در هفته‌های اخیر نشانه‌هایی از تغییر در الگوی خرید این پالایشگاه‌ها ایجاد کرده است؛ تغییری که همزمان با افزایش ریسک‌های مرتبط با حمل‌ونقل و احتمال تشدید تحریم‌های آمریکا علیه ایران، اهمیت بیشتری یافته است. در چنین شرایطی، خریداران چینی برای تامین خوراک پالایشگاه‌های خود، در کنار نفت ایران و روسیه، گزینه‌هایی مانند نفت عراق و برزیل را نیز بررسی می‌کنند. 

این تغییر رفتار را نمی‌توان لزوما به معنای کنار گذاشتن نفت ایران از سوی پالایشگاه‌های چینی دانست، بلکه در شرایط فعلی، بیشتر می‌توان آن را تلاشی برای تنوع‌بخشی به منابع تامین و کاهش ریسک اختلال در دسترسی به خوراک ارزیابی کرد. اگر محدودیت عرضه محموله‌های جدید ادامه پیدا کند، تداوم این روند می‌تواند به تدریج جایگاه نفت ایران را در سبد خوراک برخی پالایشگاه‌های مستقل چین تحت تاثیر قرار دهد و همزمان، تقاضا برای نفت جایگزین از سایر تولیدکنندگان را افزایش دهد.

بر اساس گزارش رویترز به نقل از منابع تجاری، تعداد پیشنهادهای فروش نفت ایران برای تحویل در سپتامبر و اکتبر به چین نسبت به محموله‌های ژوئیه و ماه اوت کاهش یافته است. دلیل اصلی این وضعیت، فروش بخش قابل‌توجهی از نفتی است که پیش‌تر در نفتکش‌ها قرار گرفته و اکنون در مسیر یا مخازن شناور قرار دارد؛ در نتیجه، بازار با محدودیت بیشتری برای تامین محموله‌های جدید مواجه شده است. داده‌های Kpler نیز نشان می‌دهد از اواسط ژوئیه، عبور قابل مشاهده نفتکش‌های بسیار بزرگ حامل نفت ایران از هرمز عملا متوقف شده؛ هرچند خاموش‌بودن سامانه‌های ردیابی برخی نفتکش‌ها، تصویر کاملی از جریان واقعی ارائه نمی‌کند.

 تِی‌پات‌ها؛ نخستین حلقه فشار

اهمیت این تحول برای بازار چین از جایگاه تِی‌پات‌ها ناشی می‌شود. این پالایشگاه‌های مستقل در استان شاندونگ مستقرند و حدود یک‌پنجم ظرفیت پالایشی چین را در اختیار دارند و از مهم‌ترین خریداران نفت ایران محسوب می‌شوند. برای این پالایشگاه‌ها، کاهش دسترسی به نفت فقط یک مشکل تجاری نیست؛ زیرا بخش مهمی از سود آنها به خرید نفت تخفیف‌دار وابسته است. اکنون با محدودتر شدن عرضه نفت ایران، قیمت پیشنهادی …