[مهرداد احمدی شیخانی] روح کلوزیوم

وقتی در سی‌ونهمین روز جنگ ۴۰روزه، ترامپ تهدید کرد که امشب یک تمدن را نابود می‌کنیم و ایران را به عصر حجر بازمی‌گردانیم، سوای آنهایی که دعوت‌کنندگان ترامپ به تجاوز به ایران بودند و احتمالاً بسیاری از آنان از اجرای چنین تهدیدی و نابودی تمدن ایرانی استقبال می‌کردند و می‌کنند و در این شش ماه از اینکه چنین نشد ناراحتند، نگرانی مردم عادی کشورمان از عاقبت این جنگ و حیرت و نگرانی در بخش بزرگی از اندیشمندان ایران و جهان نیز بود، که این دیگر چگونه تهدیدی است؟ من نیز به عنوان یک فرد معمولی که قلمی به دست دارد و گاهی چیزکی می‌نویسد، طبیعتاً نگران و پریشان خاطر شدم، اما خوشبختانه در آغاز روز چهلم، ترامپ از این تهدید عقب نشست و آنچه قصد انجامش را داشت محقق نشد، اما غیر از این، نکته دیگری هم بود که به گمانم اهمیت بیشتری داشت. اگر مطابق پیشنهادی که همیشه در مطالبم به آن دعوت می‌کنم، عمل کنیم و با فاصله به این تهدید نگاه کنیم، تصویری وسیع‌تر را خواهیم دید.

داستان تمدن، شاید داستانی هفت هزار ساله باشد، از زمانی که در کنار نیل، فرات، و در سیلک کاشان، داستان تمدن آغاز شد، بیننده داستانی هستیم که پیشنهاد می‌کنم برای اشراف به بخشی از آن، حتما کتاب «عروج انسان» اثر «ج. برونسکی» در تشریح آن را بخوانید. وقتی به گذشه و تاریخ تمدن‌ها و با فاصله نگاه می‌کنیم، هفت تمدن باستانی در جهان قابل شناسایی‌اند که عبارتند از تمدن مصر، ایران، هند، روم (اروپا)، چین، اینکا و آزتک. 

البته ممکن است برخی، تمدن یونان را هم نام ببرند که به واقع میراث یونان به روم تحویل شد و در روم ادامه یافت، همانگونه که تمدن بین‌النهرین (فرات) به تمدن ایران تحویل داده شد و در تمدن ایران ادامه یافت که هر دو، تحویل و تحولی بر پایه همجواری است. اما نکته قابل توجه این است که از این هفت تمدن باستانی، امروز فقط سه تمدن باقی مانده، یا بهتر است بگوئیم توانسته‌اند ادامه پیدا کنند و این ادامه را می‌شود در یک تناوب تحولی مشاهده کرد. 

اولین تمدن باستانی که نابود شد، تمدن مصر بود که با حمله سزار روم به مصر این نابودی آغاز شد. طوری که بعدها، شاید به راحتی و به دلیل همان اضمحلال حاصله از سلطه رومیان، مصر بدون آنکه سابقه‌ای عربی داشته باشد، تبدیل به کشوری عربی شد. بعد از آن، دو تمدن اینکا و آزتک بودند …