نقش خبرنگاران در ارتقاء تاب آوری جوامع
دکترمحمدرضا مقدسی
معاونت علمی و پژوهشی جمعیت همیاران سلامت روان ایران
و بنیانگذار خانه تاب آوری
به گزارش میگنا به نقل از پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان ایران در جهانی که با شتابی بی سابقه دستخوش دگرگونی های اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی می شود، مفهوم تاب آوری دیگر صرفاً به معنای مقاومت فیزیکی در برابر بلایا نیست؛ این مفهوم به ظرفیت یک جامعه برای بازسازی، تطبیق و حتی شکوفایی در مواجهه با شوک ها تعبیر می گردد. خبرنگاران به مثابه حلقه اتصال میان واقعیت های تلخ و امیدهای جمعی، نقشی محوری و چندلایه در فرایند ارتقاء تاب آوری ایفا می کنند. آنان نه تنها گزارشگر رویدادها هستند؛ با ارائه اطلاعات دقیق، روایتگری راه حل ها، تقویت همبستگی اجتماعی و نظارت بر فرایندهای توانبخشی، به ستون فقرات یک جامعه منعطف و پویا تبدیل می شوند. بدون حضور فعال و متعهدانه خبرنگاران، جوامع در گرداب شایعات، ناامیدی و ناهماهنگی غرق می شوند و توانایی خود را برای بازیابی از بحران ها از دست می دهند.
نخستین و بنیادی ترین کارکرد خبرنگاران در مسیر تاب آوری، ایفای نقش سامانه هشدار دهنده و مرجع اطلاعات موثق است.
در لحظات آغازین یک بحران طبیعی همچون زلزله، سیل یا طوفان، یا در آستانه فروپاشی های اقتصادی، دقیق ترین و به روزترین اطلاعات حیاتی ترین نیاز جامعه به شمار می رود. خبرنگاری که با رعایت اصول روزنامه نگاری بحران، داده های هواشناسی، مسیر حرکت سیلاب یا میزان خسارت ها را بدون اغراق و با استناد به منابع علمی معتبر منتشر می کند، در واقع نقش نجات بخشی ایفا می نماید. این اطلاع رسانی به موقع و شفاف، به مسئولان امکان می دهد تا منابع امدادی را به شیوه ای بهینه توزیع کنند و به شهروندان نیز اجازه می دهد تا تصمیمات آگاهانه ای برای حفاظت از جان و مال خود اتخاذ نمایند. از سوی دیگر، توقف انتشار شایعات و اخبار جعلی که معمولاً در فضای مجازی با سرعتی بیشتر از خود بحران منتشر می شوند، تنها از عهده خبرنگاران حرفه ای برمی آید. آنان با بررسی دقیق روایت های متناقض و اعتبارسنجی محتوای تولیدشده توسط کاربران، از هراس بی مورد و رفتارهای آنی و مخرب که تاب آوری را در همان گام های نخست تضعیف می کند، …
