به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، نشست تخصصی بازخوانی حضور و نقش نیروهای مذهبی در قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ «با حضور دکتر محمدیسیرت، عضو هیئت علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، برگزار شد. در این نشست، نقش جریان مذهبی و شبکه اجتماعی روحانیت در نهضت ملی نفت، جایگاه آیتالله کاشانی و فدائیان اسلام، زمینههای شکلگیری اختلاف میان نیروهای مذهبی و ملی، عوامل تضعیف نهضت و درسهای کودتای ۲۸ مرداد مورد بررسی قرار گرفت. جریان مذهبی؛ برخوردار از شبکه اجتماعی گسترده
محمدیسیرت در ابتدای این نشست با اشاره به جایگاه اجتماعی جریان مذهبی در جامعه ایران، گفت: جریان مذهبی در آن دوره از شبکهای گسترده و پایدار برخوردار بود؛ شبکهای که مساجد، هیئتهای مذهبی، بازار و صندوقهای قرضالحسنه را دربرمیگرفت. این شبکه اجتماعی، ظرفیت مهمی برای ارتباط با مردم و بسیج اجتماعی ایجاد کرده بود و همین ظرفیت در مقاطع مهمی همچون قیام ۳۰ تیر، نقش تعیینکنندهای در به میدان آوردن مردم داشت. نفت؛ نقطه اشتراک جریانهای متفاوت
عضو هیئت علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) در ادامه، شکلگیری همراهی میان جریانهای مذهبی، ملی و چپ در نهضت ملی نفت را ناشی از وجود یک مسئله مشترک دانست و گفت: این جریانها با انگیزهها و اهداف متفاوتی در نهضت حضور داشتند، اما مخالفت با نفوذ و سلطه انگلیس و اعتراض به وضعیت نفت، نقطه اشتراک آنها بود و زمینه شکلگیری ائتلاف میان این جریانها را فراهم کرد.
محمدیسیرت با اشاره به وضعیت قراردادهای نفتی و سهم ایران از درآمد نفت، اظهار کرد: جامعه ایرانی در طیفهای مختلف نسبت به محرومیت از منافع منابع نفتی و نفوذ انگلیس احساس نارضایتی داشت و همین مسئله به یکی از محورهای اصلی شکلگیری نهضت تبدیل شد.
وی همچنین با اشاره به ساختار شرکت نفت انگلیس و ایران گفت: این شرکت در آن دوره یکی از بزرگترین کارفرمایان کشور بود، اما بخش قابل توجهی از نیروهای تخصصی و مدیریتی آن را اتباع غیرایرانی تشکیل میدادند و ایرانیان عمدتاً در سطوح پایینتر به کار گرفته میشدند؛ مسئلهای که احساس تبعیض و نارضایتی را در جامعه تقویت میکرد. نقش آیتالله کاشانی در بسیج اجتماعی مردم
محمدیسیرت با تأکید بر نقش آیتالله کاشانی در تبدیل مسئله نفت به یک مطالبه عمومی، گفت: …
