به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری دانشجو؛ تفاوت نسلی در ایران طی سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داده است؛ اما آنچه در تحولات فرهنگی ایران اهمیت دارد، صرفاً تغییر سبک زندگی یا نگرش جوانان نیست، بلکه تغییر شیوه شکلگیری هویت نسل جدید و جابهجایی مرجعیت از نهادهای سنتی به رسانههای جدید و شبکههای اجتماعی است.
نسل جدید ایران در شرایطی رشد کرده که اینترنت، شبکههای اجتماعی و دسترسی مستقیم به فرهنگ جهانی بخش جداییناپذیر زندگی روزمره او شده است. همین مسئله باعث شده هویت این نسل برخلاف الگوهای گذشته، کمتر یکپارچه و بیشتر چندلایه، ترکیبی و متأثر از منابع مختلف فرهنگی باشد.
جوان ایرانی امروز میتواند همزمان خود را ایرانی، علاقهمند به فرهنگ جهانی، مذهبی یا منتقد برخی ارزشهای رسمی بداند و در عین حال نسبت به امنیت، تمامیت ارضی و آینده ایران حساس باشد؛ بنابراین برای فهم نسل جدید ایران نمیتوان تنها از دوگانههایی مانند سنت و مدرنیته، مذهبی و سکولار یا انقلابی و ضدانقلاب استفاده کرد. واقعیت جامعه امروز پیچیدهتر از این دوگانههاست. تفاوت نسلی در ایران از کجا آغاز شد؟
چند سال اخیر را میتوان یکی از مقاطع مهم آشکار شدن تغییرات نسلی دانست. در این دوره چند روند مهم همزمان شدند؛ کرونا، فشار اقتصادی، تحریم، گسترش اینترنت و تولید محتواهای فضای مجازی، تغییرات نسلی و کاهش اعتماد اجتماعی. ترکیب این عوامل باعث شد فاصله میان نسل جدید و ساختارهای سنتی جامعه بیشتر به چشم بیاید.
در گذشته، هویت فرد تا حد زیادی در بستر خانواده، مذهب، مدرسه، محله، دانشگاه، گروههای اجتماعی و رسانه رسمی شکل میگرفت. اما نسل جدید با منابع بسیار متنوعتری روبهرو است.
یک جوان ایرانی امروز ممکن است همزمان از فرهنگ ایرانی، فرهنگ اسلامی، فرهنگ جهانی، شبکههای اجتماعی، موسیقی جهانی، سینمای خارجی، تاریخ ایران، فرهنگ پیش و پس از انقلاب و جریانهای سیاسی مختلف تأثیر بگیرد. هویت چندلایه
هویت چندلایه یعنی یک فرد میتواند مجموعهای از تعلقات و نگرشهای متفاوت را همزمان در خود داشته باشد. برای مثال، یک جوان میتواند:
ایرانی باشد، به برخی مناسک مذهبی علاقه داشته باشد، از برخی سیاستهای دولت انتقاد کند، طرفدار ایران قدرتمند باشد، از فرهنگ و موسیقی جهانی …
