مهم ترين عامل ورود نقدينگي به بورس را مي توان برداشته شدن سايه سنگين جنگ از روي كشور دانست. درحال حاضر بازار سهام با معضلات بسياري روبه رو است كه اساسي ترين آن را مي توان شروع دوباره تنش هاي سياسي و جنگ دانست، اين موضوع باعث شده كه بازارهاي مالي خصوصا بورس طي روزهاي اخير با خروج نقدينگي مواجه شوند؛ اما شنبه شب ترامپ اعلام كرد كه «به خاطر آينده جهان و براي حفظ شكوفايي ايران، در ازاي امكان دستيابي سريع به يك توافق، با لغو حمله موافقت كردم.اسراييل نيز به شرط دستيابي سريع به توافق، به ما در تعهد براي لغو حمله به ايران مي پيوندد.توافقي كه چارچوب هاي آن مورد توافق قرار گرفته، شامل بازگشايي فوري و كامل تنگه هرمز و پايان دادن به تهديد هسته اي ايران است.ايران و برخي ديگر از كشورهاي خاورميانه پس از توافق بر سر چارچوب هاي يك معامله، خواستار به تعويق افتادن هرگونه حمله شدند.لغو حمله برنامه ريزي شده عليه ايران منوط به توانايي در دستيابي سريع به يك توافق است.ايالات متحده در بالاترين سطح آمادگي رزمي قرار دارد و براي اقدام عليه ايران آماده است.»
البته ايران نيز نسبت به اين موضوع واكنش نشان داد. رضايي، عضو كميسيون امنيت ملي مجلس گفت: «پاسخ به حمله احتمالي دشمن محدود به حوزه خليج فارس نخواهد بود، به همه پايگاه هاي دشمن و به مبدا حملات از هر جايي پاسخ مي دهيم.» همين واكنش باعث شد كه بورس تهران در پيش گشايش با صفوف خريد مواجه شود و پس از آن نيز صعود بازار ادامه يابد و بازار شرايط خوبي را تجربه كند. در اصل بازار به اطمينان اينكه اين روزها جنگي در جريان نخواهد بود و اگر جنگي رخ دهد ايران پاسخ قاطع خواهد داد روند صعودي خود را آغاز كرد و احتمالا روز جاري نيز اين روند ادامه دار باشد.
روند معاملات روز يكشنبه در مقايسه با روزهاي گذشته بسيار مثبت بود و نمانگرهاي بازار نمايشي بسيار مثبت از خود به اجرا گذاشتند. در پايان معاملات دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه 11 مرداد 1405 شاخص كل بورس تهران با افزايش 99 هزار و 272 واحدي معادل 1.96 درصدي به تراز 5 ميليون و 154 هزار واحدي رسيد.در سوي ديگر نيز شاخص كل هم وزن توانست رشد 21 هزار و 788 واحدي را ثبت كرده و در جايگاه يك ميليون و 461 واحدي بايستاد.شاخص فرابورس نيز همسو با دو شاخص ديگر حركت كرد و رشد 698 واحدي داشت و به سطح 41 هزار و 635 واحدي رسيد.
بررسي دقيق روند معاملات نشان مي دهد كه موج خوشبيني در ميان فعالان بازار، نه تنها نمادهاي شاخص ساز، بلكه بخش عمده اي از سهام كوچك و متوسط بازار را نيز با خود همراه كرده است. در پايان جريان دادوستدهاي روز يكشنبه، ۷۲۲ نماد در محدوده مثبت تابلوي معاملات به كار خود پايان دادند و در مقابل، تنها ۹۸ نماد در رنگ سرخ منفي باقي ماندند. اين نسبت شگفت انگيز نشان دهنده فراگير بودن تقاضا و خروج بازار از فاز ترديد و ركود موقت است. شاخصه اصلي معاملات در روز اخير، تفاوت فاحش ميان حجم سفارش هاي خريد و فروش بود. بر اساس آمارهاي رسمي، ارزش سفارش هاي خريد ثبت شده در سيستم معاملات به رقم چشمگير ۸ هزار و ۹۳۹ ميليارد تومان رسيد؛ در حالي كه در سمت مقابل، ارزش سفارش هاي فروش در رقم ناچيز ۶۴۶ ميليارد تومان متوقف شد.
اين شكاف عميق تقاضا و عرضه، در تركيب صف هاي خريد و فروش نيز خود را به وضوح نشان داد؛ به طوري كه در پايان زنگ معاملات، ۴۶۳ نماد با صف خريدي سنگين به كار خود پايان دادند و در سوي ديگر، تنها ۲۶ نماد در صف فروش قفل بودند. اين توزيع آماري حكايت از آن دارد كه فروشندگان عملا از مواضع خود عقب نشيني كرده و خريداران با اطمينان بالا اقدام به سفارش گذاري در سقف هاي قيمتي كرده اند.
بازگشت پرقدرت حقيقي ها به بازار
يكي از مهم ترين محرك هاي صعود بورس، بازگشت سرمايه گذاران حقيقي به چرخه معاملات سهام بود. در جريان معاملات روز يكشنبه، رقمي بالغ بر ۲ هزار و ۶۴۵ ميليارد تومان پول حقيقي جديد وارد بازار سهام، حق تقدم و صندوق هاي سهامي شد. ورود اين حجم از نقدينگي خرد به بازار، نشان دهنده تغيير فاز انتظارات تورمي يا بهبود چشم انداز سودآوري صنايع از ديد فعالان بازار است.همزمان با اين ورود سرمايه، سرانه خريد حقيقي ها رقم ۹۸.۱ ميليون تومان را ثبت كرد؛ در حالي كه سرانه فروش حقيقي ها در سطح ۸۱ ميليون تومان متوقف شد. اين شاخص در كنار شاخص نسبت قدرت خريداران حقيقي كه به عدد ۱.۲۱ رسيد، تاييد مي كند كه خريداران خرد با قدرت بيشتري نسبت به فروشندگان وارد بازار شدند.
در نقطه مقابل، صندوق هاي درآمد ثابت كه همواره در روزهاي ابهام بورس به عنوان پناهگاهي امن براي پارك پول عمل مي كنند، با خروج سنگين نقدينگي مواجه شدند. در معاملات روز اخير، يك هزار و ۴۳۳ ميليارد تومان نقدينگي از اين صندوق ها خارج شد.
جابه جايي مستقيم نقدينگي از صندوق هاي درآمد ثابت به سمت بازار سهام، نشانه اي آشكار از افزايش اشتها براي ريسك پذيري در ميان معامله گران است، چرا كه بخش مهمي از فعالان بازار ترجيح داده اند سود ثابت و بدون ريسك را فداي كسب بازدهي هاي احتمالي و بزرگ تر در بازار سهام كنند.
صعود بورس ادامه دارد؟
با وجود اينكه بورس رخت سبز بر تن كرد، تحليلگران بازار به يك نكته كليدي اشاره مي كنند كه مي تواند تداوم اين موج صعودي را با چالش مواجه كند. ارزش كل معاملات سهام، حق تقدم و صندوق هاي سهامي به رقم ۲۲ هزار و ۹۸۰ ميليارد تومان رسيد. هرچند اين رقم در مقايسه با ماه هاي ركود گذشته بازار، عدد قابل توجهي به شمار مي رود، اما نسبت به ميانگين روزهاي پررونق اخير با كاهش مواجه شده و نتوانسته است مرز ۲۳ هزار ميليارد تومان را فتح كند.
برخي كارشناسان عقيده دارند پايين ماندن ارزش معاملات نسبت به انتظارات، نشانه احتياط بخشي از خريداران بزرگ و حقوقي هاست. با اين حال، تحليل واقع بينانه تر تابلوي نشان مي دهد كه بخش مهمي از اين كاهش ارزش معاملات، ناشي از «قفل شدن بازار در صف هاي خريد» بوده است. به عبارت ديگر، تقاضاي سنگين در سقف قيمتي روزانه باعث شد كه فروشنده اي در بازار باقي نماند تا معامله اي جوش بخورد و در نتيجه، ارزش معاملات به صورت مصنوعي پايين نگه داشته شد.
از سوي ديگر اگر ريسك هاي سياسي افزايش يابد شاهد روزهاي منفي بيشتري در بازار خواهيم بود و همه چيز دوباره منفي مي شود.
به طور كلي، برآيند متغيرهاي تابلوي معاملات بورس نشان مي دهد كه خريداران دست بالا را در بازار دارند. خروج پول از صندوق هاي درآمد ثابت و تزريق مستقيم آن به بدنه بازار سهام، سوخت اوليه مناسبي را براي صعود شاخص ها فراهم كرده است. با اين حال، آزمون بزرگ بورس در روزهاي آتي رقم خواهد خورد؛ جايي كه با عرضه هاي احتمالي در صف هاي خريد، ارزش معاملات بايد بتواند همگام با رشد قيمت ها افزايش يابد. در صورتي كه در روزهاي آينده، همزمان با تداوم روند صعودي شاخص ها، ارزش معاملات نيز پويايي بيشتري از خود نشان دهد و به ارقام بالاتري دست يابد، مي توان با اطمينان بيشتري از آغاز يك رالي صعودي پايدار و بلندمدت در بازار سرمايه سخن گفت و اين موضوع در شرايطي رخ مي دهد كه ريسك و تنش هاي سياسي همانند جنگ افزايش پيدا نكند و شرايط همانند اكنون و همين ساعت باقي بماند.
