کارشناسان تاکید میکنند تابآوری میتواند ابزاری برای دوری از مصرف موادمخدر و گرفتاری در دام اعتیاد نیز باشد. محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، میزان توانایی افراد در مواجهه با بحرانها را به عنوان ظرفیتی برای تابآوری میداند و میگوید: «در مواجهه با بحران، فشارهای روانی و دشواریهای زندگی، آنچه مسیر افراد را از یکدیگر متفاوت میکند، تنها شرایطی نیست که تجربه میکنند بلکه توانایی آنها برای مواجهه با این وضعیت است؛ ظرفیتی که از آن با عنوان تابآوری یاد میشود و میتواند نقش مهمی در پیشگیری از اعتیاد و رفتارهای پرخطر داشته باشد.»
به گفته او شواهد علمی نشان میدهد تابآوری یک ویژگی ذاتی و ثابت نیست بلکه مجموعهای از مهارتها و ظرفیتهایی است که میتوان آنها را در طول زندگی تقویت کرد.
شالبافان میافزاید: «افرادی که از مهارتهای حل مسأله، مدیریت هیجان، خودآگاهی، روابط اجتماعی سالم و امید به آینده برخوردارند، در مواجهه با عوامل خطرآفرین، از جمله گرایش به مصرف مواد و سایر رفتارهای پرخطر، عملکرد سازگارانهتری دارند.» بنابراین ارتقای تابآوری امروزه به یکی از مؤلفههای مهم در برنامههای پیشگیری از اعتیاد و ارتقای سلامت روان تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها محدود به شخص نمیشود و خانواده، مدرسه، دانشگاه، محیط کار، جامعه و نظام مراقبتهای روانی و اجتماعی، همگی در شکلگیری و تقویت این ظرفیت نقش دارند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت یادآور میشود: «خانوادهای که فضای گفتوگو، حمایت عاطفی و احساس امنیت را برای فرزندان فراهم میکند، مدرسهای که مهارتهای زندگی را آموزش میدهد و جامعهای که زمینه مشارکت اجتماعی و امید به آینده را فراهم میسازد، همگی در افزایش تابآوری افراد سهیم هستند.»
اعتیاد گل میکند
اعتیاد یکی از مخربترین و در عین حال سریعترین راههای فرار برای افرادی است که تابآوری کمی دارند. در سالهای اخیر، پدیده مصرف مواد مخدر از جمله گل یا انواع ترکیبات مشابه، به دلیل در دسترس بودن یا تصور غلط اینکه احتمالا آسیب کمتری دارند، بین جوانان و افرادی که تحت فشار روانی هستند، بسیار شایع شده است.
شالبافان در اینباره میگوید: «مصرف گل نهتنها از منظر علمی اعتیادزا قلمداد میشود بلکه میتواند آسیبهای جدی برای تمرکز و حافظه مصرفکنندگان به ارمغان بیاورد. افزایش احتمال بروز برخی اختلالات روانپزشکی مانند اسکیزوفرنیا از دیگر پیامدهای مصرف گل بهشمار میرود.»
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت بر ضرورت حفاظت از نوجوانان و جوانان در برابر مصرف گل تاکید و عنوان میکند: «خانوادهها باید از فرزندان خود مراقبتکنند تا در مسیر مصرف مواد آسیبزا قرار نگیرد. شیوع مصرف مواد مخدر و محرک در ایران نسبت به سایر کشورها متفاوت است چراکه شرایط فرهنگی و زیستی متفاوتی داریم.»
