بر پایه این دادهها، نزدیک به نیمی از یک شبانهروز ایرانیان صرف «رسیدگی و خودمراقبتی» میشود؛ گروهی از فعالیتها که خواب، غذا خوردن، بهداشت فردی، آمادگی شخصی و امور مشابه را دربرمیگیرد. طبق این تحقیق هر فرد بهطور متوسط ۱۱ساعت و ۴۵دقیقه از ۲۴ساعت شبانهروز را به این بخش اختصاص میدهد. یعنی ۴۹درصد از کل زمان روزانه. این رقم نشان میدهد مهمترین بخش زمان زندگی روزمره نه در محیط کار و نه در فضای تفریح بلکه در قلمرو نیازهای پایه و بازتولید توان جسمی و روانی سپری میشود. این آمار که بر نقاط شهری کشور و افراد ۱۵ساله و بالاتر متمرکز است، جزئیات دیگری نیز از نسبت میان کار، آموزش، مراقبت، معاشرت و فراغت در زندگی ایرانیان بهدست میدهد؛ جزئیاتی که میتواند برای سیاستگذاران، پژوهشگران اجتماعی و حتی خانوادهها معنادار باشد. سهم بزرگ خواب، غذا و آمادگی شخصی
قرار گرفتن رسیدگی و خودمراقبتی در صدر جدول مصرف زمان، در نگاه نخست امری طبیعی بهنظر میرسد. خواب، غذا خوردن، استراحت، نظافت و رسیدگی شخصی فعالیتهایی اجتنابناپذیرند که کیفیت آنها مستقیما با سلامت، بهرهوری و رضایت از زندگی ارتباط دارد. با این حال اختصاص نزدیک به ۱۲ساعت از شبانهروز به این حوزه، پرسشهایی را مطرح میکند: سهم واقعی خواب در این عدد چقدر است؟ چه بخشی از این زمان به رفتوآمدهای روزمره، آماده شدن برای کار یا مدرسه، وعدههای غذایی طولانی و استراحت منفعلانه اختصاص دارد؟ آیا این الگو در میان گروههای مختلف سنی، شغلی و اقتصادی یکسان است؟
در جامعهای که فشارهای اقتصادی، ساعات رفتوآمد و چندشغله بودن برای بخشی از جمعیت به واقعیت روزمره تبدیل شده، «زمان شخصی» همیشه بهمعنای زمان باکیفیت و آرامشبخش نیست. بخشی از این زمان ممکن است صرف رفع خستگی ناشی از کار، ترافیک یا مسئولیتهای خانوادگی شود؛ موضوعی که در تحلیل کیفیت زندگی اهمیت فراوانی دارد.
فراغت؛ دومین قلمرو مهم شبانهروز
پس از رسیدگی و خودمراقبتی، عنوان «فرهنگ، فراغت، رسانه و ورزش» با ۴ساعت و یک دقیقه در رتبه دوم قرار دارد. این بخش ۱۶.۷درصد از کل زمان روزانه را شامل میشود و فعالیتهایی مانند تماشای تلویزیون، استفاده از فضای مجازی، مطالعه، ورزش، تفریح و سرگرمی را دربرمیگیرد. این عدد از یکسو نشاندهنده …
