خداوند در آیه ۱۵۷ سوره اعراف، ۱۰ ویژگی برای پیامبر معرفی میکند سپس چهار وظیفه مردم را در قبال پیامبر بیان میفرماید. نخست، «الرَّسُول» است؛ یعنی فرستاده خدا. دوم، «النَّبِی»؛ یعنی کسی که به او وحی میشود. سوم، «الأُمِّی»؛ یعنی کسی که به ظاهر درس نخوانده اما با آن همه دانش خدادادی، سرآمد علماست. سپس میفرماید: «الَّذِی یجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِیلِ»؛ یعنی قبلتر، نام و ظهور ایشان در تورات و انجیل، کتابهای آسمانی پیش از اسلام، آمده و بشارت داده شده است. ویژگی دیگر پیامبر(ص) «یأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ» است؛ یعنی فقط به معروف امر میکند و دستوراتش به نیکی و خیر (معروف) است.
«وَینْهَاهُمْ عَنِ الْمُنکَرِ»؛ از منکر نهی میکند. «وَیحِلُّ لَهُمُ الطَّیبَاتِ»؛ هر چیز پاکیزهای را حلال و روا میشمارد. بنابراین، همه چیزهایی که خدا حلال کرده، پاکیزه است. در مقابل، «وَیحَرِّمُ عَلَیهِمُ الْخَبَائِثَ»؛ هر چیزی را که خبیث بوده، حرام کرده است؛ ولو ما سر درنیاوریم که چرا خبیث است؛ مانند شراب، گوشت خوک و فحشا. سپس میفرماید: «وَیضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ»؛ این پیامبر، زنجیرهای گران را از شما برداشت، سختیها و بارهای سنگین را برداشت. عرب جاهلی برای خودش حصاری دستوپاگیر و محبسی خودساخته درست کرده بود. پیغمبر(ص) آمد و یک دین آسان آورد: «یرِیدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیسْرَ» و «لَا یکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا». همچنین «وَالْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیهِمْ»؛ غلها را برداشت؛ غلها (کُند و بندها) همان چیزهای سختی بود که عربهای جاهلی با باورهای خرافی و رسمهای غلط برای خودشان دستوپا میکردند. اما مردم در مقابل پیامبر(ص) چهار وظیفه دارند.
نخست، «وَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ»؛ باید به پیامبر(ص) باور داشته باشیم، یعنی ایشان را بپذیریم و به او ایمان بیاوریم. دقت کنید، اگر کسی پیامبر(ص) را قبول کند اما یکی از دستورات ایشان را انکار کند، این عدم ایمان است که یعنی انکار پیامبر(ص).
مانند آن فردی که پس از غدیر نزد رسول خدا(ص) آمد؛ همانگونه که علامه امینی در «الغدیر» نوشته. گفت: یا رسولالله، من خودت را، خدا و قرآن تو را قبول دارم، نماز خواندن، روزه گرفتن، زکات دادن و حج را قبول دارم. همیشه گفتیم چشم و نگفتیم چرا.
اما …
