جوان آنلاین: تجارت خارجی کشورمان نباید به تصمیم یک کشورک گره بخورد و توقف یا محدود شدن مبادلات مالی و تجاری شیخنشین امارات با ایران، وابستگی شکلگرفته در شبکه تجارت خارجی را به مسئلهای جدی تبدیل کرده است. ضرورت دارد تهران از این فرصت برای کاهش نقش هابهای واسطهای استفاده کند، چراکه امارات در دو تا سه دهه گذشته، به مسیر صادرات، واردات و تجارت مالی ایران بدل شده است و بازآرایی این مسیرها باید بدون فوت وقت دنبال شود.
ایران قرنها پیش از شکلگیری شیخنشین امارات، یکی از مراکز مهم تجارت منطقه و جهان بوده و موقعیت جغرافیایی کشورمان امکان ارتباط میان شرق و غرب را فراهم کرده است. بنابراین وابستگی امروز به یک هاب تجاری در جنوب خلیج فارس، بخشی از ذات اقتصاد ایران نیست و بیشتر حاصل شرایطی است که تجارت خارجی کشور در دوره تحریم با آن روبهرو شده است. البته اگر یک کشور خارجی در تجارت ایران نقش واسطهای پیدا کند و تصمیم سیاسی همان کشور مسیر مبادلات را مختل کند، ادامه همان ساختار ریسک بیشتری خواهد داشت. بنابراین باید شبکهای ساخته شود که نبود یک مسیر، تجارت کشورمان را متوقف نکند.
از طرفی مسیر جایگزین نیز نباید دوباره به یک هاب تازه تبدیل شود و اگر تجارت ایران از کشورک امارات به کشور دیگری منتقل شود و همان تمرکز در نقطهای دیگر شکل بگیرد، فقط محل وابستگی تغییر کرده است. بنابراین سیاست تجاری کشور باید به سمت چند مسیر همزمان حرکت کند تا واردکننده و صادرکننده ایرانی برای ادامه فعالیت، انتخابهای بیشتری در اختیار داشته باشند.
ایران از نظر جغرافیایی برای این تغییر ظرفیت دارد، چراکه بنادر جنوبی کشورمان امکان ارتباط مستقیم با آبهای آزاد را فراهم میکنند و مرزهای زمینی نیز مسیرهای متعددی را در اختیار تجارت ایران قرار دادهاند. عمان، هند و پاکستان در جنوب و شرق، ترکیه در غرب و روسیه و کشورهای آسیای مرکزی در شمال، هرکدام بخشی از نیازهای تجاری ایران را پوشش میدهند. استفاده از این ظرفیتها البته به زیرساخت، توافق تجاری، حملونقل مناسب و سازوکار مالی نیاز دارد و صرفاً با تغییر نام مسیرها اتفاق نمیافتد.
بندرهای ایران در این میان نقش مهمی دارند و وقتی بخشی از تجارت از یک هاب خارجی عبور میکند، ارزش افزودهای که از حمل، انبارداری، خدمات بندری و فعالیتهای …
