عصر شنبه، ۳۱ مرداد، «انجمن جامعهشناسی ایران» میزبان یکی از سلسلهنشستهای «معرفی زنان تأثیرگذار در جامعه ایران» بود. «شیرین احمدنیا»، رئیس انجمن جامعهشناسی ایران و مدیر گروه مطالعات زنان، هدف از برگزاری این سلسلهنشستها را بازتاب چالشها، نابرابریها و تبعیضهای جنسیتی، در کنار معرفی دستاوردها و تجربههای ثمربخش زنان تأثیرگذار ایرانی عنوان کرد.
او «مهتا بذرافکن»، نخستین سخنران این نشست با موضوع «آب و اقلیم در مطالعات زنان»، را پژوهشگری برجسته در سطح بینالمللی در حوزهای دانست که «عموماً مردانه تلقی میشود». از زنان در توسعه تا بدن و تجربه زیسته
«معصومه اشتیاقی»، دکترای جامعهشناسی، پژوهشگر آب و محیطزیست، عضو انجمن بینالمللی آب و عضو گروه مطالعات زنان، در نقش دبیر این نشست، سیر تحول گفتمان جهانی «زنان و آب» را مرور کرد؛ از دهههای نخست که صرفاً ورود زنان به پروژههای توسعه دیده میشد تا نقدهای دهه ۹۰ میلادی با عنوان «اکولوژی سیاسی فمینیستی» که آب را نه صرفاً یک منبع طبیعی، بلکه عرصه بازتولید قدرت میدانستند.
او به کنفرانس آب و محیطزیست دوبلین در سال ۱۹۹۲ اشاره کرد که برای نخستینبار مسئله زنان را در کانون گفتمان رسمی مدیریت آب قرار داد. سپس به دهههای بعد رسید؛ از مشارکت زنان در تشکلهای آببران محلی، همراه با این پرسش انتقادی که «زنان تا چه اندازه در قدرت تصمیمگذاری و تصمیمگیری واقعی سهم دارند؟»، تا ورود آب به ساختار حکمرانی در دهه ۲۰۰۰ و در نهایت، توجه دهه ۲۰۲۰ به بدن و تجربه زیسته زنان و بحث بیعدالتی تقاطعی؛ اینکه هیچ مدل واحدی از «زن» وجود ندارد. به گفته اشتیاقی، در ایران، روایت غالب درباره آب را دولت شکل میدهد و صداهای دیگر، از جمله تجربه زیسته زنان، کمتر شنیده و نقد میشوند. حوزه آب همچنان عمدتاً فنی و تکنیکال تعریف میشود و کمتر کسی به لایههای اجتماعی و جنسیتی پشت سدسازیها یا افت آبهای زیرزمینی میپردازد. در سرزمینی که از «ورشکستگی آب» سخن گفته میشود، هنوز کمتر پرسیدهایم این بحران چه هزینهای برای زندگی مردم، بهویژه زنان، داشته است.
او بذرافکن را از پیشگامان ورود به این حوزه معرفی کرد. بذرافکن دکترای جامعهشناسی تغییرات اجتماعی را در دانشگاه شیراز با محوریت آب و جامعه گذرانده و عضو کارگروههای آب و خاک استان بوشهر و …
