جوان آنلاین: به نقل از عربی ۲۱، انتقادات اماراتیها بیشتر بر ماهیت توافقنامه و زمانبندی آن و همچنین ابهام پیرامون «دشمن مشترکی» که این ائتلاف علیه آن شکل گرفته است و مشخص نبودن هماهنگی یا عدم هماهنگی با سایر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس برای تشکیل آن، تمرکز دارد.
به گزارش ایرنا، «عبدالخالق عبدالله»، شخصیت آکادمیک و سیاستمدار اماراتی، از برجستهترین منتقدان این توافقنامه بود و در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که تقویت همکاریهای نظامی و سیاسی میان اعضای شورای همکاری و تحکیم اتحاد بین کشورهای حاشیه خلیج فارس، بسیار مهمتر از سرمایهگذاری در ترتیبات نظامی و سیاسی منطقهای است که کشورهای دیگری را در بر میگیرد.
عبدالله با اظهار تردید در کارآمدی ائتلاف جدید، درباره ماهیت تهدیدی که سه کشور باید بهطور مشترک با آن روبهرو شوند پرسید: «از شرطهای موفقیت هر ائتلافی، مشخص کردن دشمن مشترک است؛ پس دشمن کشورهای این ائتلاف کیست؟»
وی در ادامه گفت: «مبارک باد تأسیس این ائتلاف! اما تقویت همکاری نظامی و سیاسی خلیج فارس و تحکیم روابط بین شورای همکاری خلیج فارس بسیار مهمتر از سرمایهگذاری در همکاری نظامی و سیاسی منطقهای است که شامل کشورهایی میشود که به صداقت و توانایی آنها در مقابله با خطر ایران و اسرائیل اعتمادی نیست.»
این شخصیت اماراتی همچنین موضوع هماهنگی میان کشورهای خلیج فارس را پیش کشید و پرسید که آیا این توافقنامه با اطلاع سایر اعضای شورای همکاری انجام شده است یا خیر. این اظهارنظر عبدالخالق عبدالله، اشاره ضمنی به نگرانیهایی است درباره اینکه ریاض گامهای استراتژیک را بهطور یکجانبه و به دور از چارچوبهای مشترک شورای همکاری خلیج فارس برمیدارد.
این چهره دانشگاهی اماراتی در همین راستا، تجربه توافقنامه دفاعی مشترک خلیج فارس امضاشده در سال ۲۰۰۰ را پیش کشید و سرنوشت آن توافق را زمینهساز ایجاد پرسشهایی درباره اثربخشی ترتیبات دفاعی مشترک در درون شورای همکاری دانست.
توافقنامه دفاعی سه جانبه
این انتقادات پس از آن مطرح شد که عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در مکه مکرمه یک توافقنامه دفاعی مشترک امضا کردند که بند اصلی آن، هرگونه حمله مسلحانه به یکی از این سه کشور را به منزله تجاوز به طرفهای دیگر تلقی میکند.
بر اساس آنچه اعلام شد، این توافقنامه با هدف تقویت همکاریهای دفاعی، ارتقای سطح بازدارندگی و گسترش هماهنگی امنیتی میان سه کشور صورت گرفته است.
این اقدام نشاندهنده تمایل ریاض برای گسترش شبکه شراکتهای دفاعی خود در خارج از چارچوب شورای همکاری خلیج فارس است که از روابط رو به رشد سیاسی و نظامی با آنکارا و اسلامآباد بهره میبرد.
در مقابل این انتقادات، «عبدالرحمن بن مساعد» شاهزاده سعودی وارد میدان بحث شد و بر حق کشورها در انعقاد توافقنامههایی که آنها را با منافع ملی خود همسو میبینند، تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد که این توافقنامه لزوماً با همکاریهای خلیج فارس در تناقض نیست و یادآور شد که کشورهای شورای همکاری روابط نزدیک سیاسی، اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری با ترکیه و پاکستان دارند.
با این حال، عبدالخالق عبدالله در پاسخ خواستار مشخص شدن توصیف دقیق این توافقنامه شد تا ماهیت نقشها و حدود میدانی آن روشن شود و نوشت: «هیچ توصیف و تلخیص دقیقتر از پست رائد قرملی، معاون وزیر خارجه عربستان درباره توافقنامه دفاع مشترک مکه وجود ندارد.»
رائد قرملی معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی، در پستی تأکید کرد که «توافقنامه دفاع مشترک مکه» تجسمی از عمق روابط راهبردی و تاریخی میان سه کشور و حاصل مذاکرات تفصیلی است که سالها ادامه داشته است.
قرملی در پستی که در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «ایکس» منتشر کرد، توضیح داد که این توافقنامه به کشورهای مؤسس امکان میدهد توانمندیهای دفاعی مشترک و بازدارندگی راهبردی خود را توسعه دهند؛ بهگونهای که هرگونه حمله مسلحانه خارجی به هر یک از این کشورها، حمله به همه آنها تلقی میشود.
این دیپلمات سعودی تأکید کرد که این توافقنامه بیانگر رویکردی برای ایجاد یک محور نظامی یا ائتلاف فرقهای نیست و با تلاشهای هستهای یا مسابقه تسلیحاتی نیز ارتباطی ندارد؛ همچنین تهدیدی علیه هیچ کشوری در منطقه محسوب نمیشود و جایگزین توافقنامههای موجود نخواهد شد.
