جوان آنلاین: بانوی کارمند ایرانی امروز در یکی از پیچیدهترین موقعیتهای اجتماعی خود ایستاده است؛ از یک سو اقتصاد خانواده بیش از گذشته به درآمد او وابسته شده و از سوی دیگر، خانه همچنان بخش بزرگی از مسئولیتهای خود را بر دوش او گذاشته است. او صبح کارمند است، ظهر نیروی مولد اقتصاد و عصر مادر و همسر، اما مسئله اینجاست که هیچکدام از این نقشها از دیگری کم نمیکند. زن کارمند باید هم در اداره «کارآمد» باشد و هم در خانه «حاضر»، هم برای اقتصاد خانواده درآمد بیاورد و هم مسئول کیفیت زندگی خانوادگی بماند. حاصل این معادله، اگر با تقسیم واقعی مسئولیت و حمایت اجتماعی همراه نباشد، چیزی جز فرسودگی نیست. مسئله زنان کارمند دیگر یک مسئله فردی یا خانوادگی نیست؛ مسئلهای اقتصادی، اجتماعی و مرتبط با آینده سرمایه انسانی ایران است.
صبح هنوز کاملاً شروع نشده است که بخش بزرگی از زندگی مادر کارمند آغاز شده است. لباس بچه، صبحانه، کیف مدرسه، آمادهکردن ناهار، هماهنگی سرویس، یک پیام به مهدکودک، تماس با مادر یا مادرشوهر برای اینکه اگر کودک زودتر به خانه رسید چه کسی مراقبش باشد و بعد، با نگاهی به ساعت، دویدن به سمت محل کار. در اداره، اما کسی منتظر شنیدن این فهرست نیست. اینجا زن فقط یک کارمند است؛ باید به موقع برسد، پاسخگو باشد، جلسه داشته باشد، پرونده تحویل دهد، بهرهوری داشته باشد و اگر لازم شد اضافهکاری کند. سیستم اداری معمولاً کاری به این ندارد که ساعت ۴ عصر، یک کودک در خانه منتظر مادر است؛ و این دقیقاً همان نقطهای است که تناقض بزرگ زندگی زن شاغل آغاز میشود. اقتصاد از زن شاغل میخواهد کار کند؛ خانواده از او میخواهد مادر بماند و جامعه گاهی انتظار دارد هیچکدام از این دو نقش، دیگری را تحتتأثیر قرار ندهد. این انتظار، در ظاهر ممکن است عادی به نظر برسد، اما در واقع یکی از فرسایندهترین تناقضهای زندگی زنان امروز است. برای فهم موقعیت زنان شاغل در ایران، باید ابتدا از اقتصاد شروع کرد. سالها در ادبیات عمومی خانواده، درآمد زن نوعی «درآمد مکمل» تلقی میشد؛ یعنی اگر حقوق مرد برای اداره زندگی کافی بود، اشتغال زن بیشتر جنبه استقلال فردی، علاقه حرفهای یا مشارکت اجتماعی داشت. این تصویر دیگر با واقعیت بسیاری از خانوادهها سازگار نیست. افزایش هزینه مسکن، خوراک، آموزش، درمان، حملونقل و سایر …
