جوان آنلاین: بارها شنیدهایم که مسجد تنها محلی برای اقامه نماز نیست و اگر ظرفیتهای آن متناسب با نیازها و ذائقه نسل جدید به کار گرفته شود، میتواند به یکی از مهمترین کانونهای رشد، آرامش و تربیت نسل آینده تبدیل شود. دکتر حسن صادقی، روانشناس نیز با تأکید بر این مهم معتقد است مسجد میتواند مأمنی برای آرام گرفتن، ارتباط با خدا و افزایش درک انسان از معنویت باشد و به باور این روانشناس، برای بهرهگیری از این ظرفیت، صرف حضور خانوادهها یا تکرار برنامههای سنتی کافی نیست، بلکه مسجد باید بتواند با شناخت نیازهای کودکان و نوجوانان، فضایی ایجاد کند که در آن احساس تعلق، آرامش و زمینه رشد داشته باشند. با این روانشناس درباره نقش مسجد و خانواده در تربیت نسل جدید و ضرورت تغییر نگاه به شیوههای جذب و فعالیت فرهنگی در مساجد گفتوگو کردهایم.
مسجد و خانواده چه نقشی در تربیت دینی و رشد فرزندان دارند؟ آیا این دو میتوانند جای یکدیگر را بگیرند؟
خانواده و مسجد میتوانند مکمل یکدیگر باشند، اما هرکدام نقش متفاوتی دارند. در مسجد، فرد از یک «شعور جمعی» و تجربه و دانش افراد مختلف بهره میبرد. در حدیثی آمده است: «الخیر فی الجماعه و الفرقه العذاب»؛ خیر و گشایش و برکت همراه جماعت است. وقتی انسان در یک جمع قرار میگیرد با آرا، اندیشهها و تجربههایی روبهرو میشود که شاید خودش برای به دست آوردن آنها باید سالها زمان صرف کند. این ظرفیت در خانواده به آن اندازه وجود ندارد. حتی اگر پدر و مادر آگاهی و درک بالایی داشته باشند، باز هم تجربه و دانش آنها محدود به همان دو نفر است، اما وقتی فرزند در یک جمع سالم و تربیتی قرار میگیرد، از مجموعهای از تجربهها و آگاهیها استفاده میکند و سرعت رشد و شکوفایی او بیشتر میشود. از طرف دیگر، کار تربیتی در مسجد میتواند تخصصیتر باشد. امام جماعت یا مربیکه در حوزه مسائل دینی و اخلاقی مطالعه و تجربه دارد، طبیعتاً نسبت به پدر و مادری که قرار است این مفاهیم را به فرزندشان آموزش دهند، در آن حوزه تمرکز و تخصص بیشتری دارد. بنابراین تعلیم و تربیت در مسجد و خانه باید در کنار هم قرار بگیرند تا یکدیگر را کامل کنند.
چرا حضور در مسجد و ارتباط با مفاهیم دینی میتواند به آرامش و رشد انسان کمک کند؟
خداوند در قرآن میفرماید: «ألا بذکر الله تطمئن القلوب»؛ …
