رامین پرتو
مذاکرات لبنان و اسرائیل وارد مرحلهای حساس شده که اختلاف میان دو طرف به اصل تداوم مذاکرات، نحوه نظارت بر اجرای تعهدات، خلع سلاح حزبالله و مهمتر از همه، عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان کشیده شده است. دور هفتم مذاکرات در رم، با میانجیگری آمریکا، اگرچه در برخی پروندهها به تفاهمهایی اولیه رسید، اما همزمان شکافهای عمیقی را آشکار کرد. پیشنهاد مشارکت انگلیس، ایتالیا، سوئیس و اندونزی در سازوکار نظارت و راستیآزمایی نشاندهنده حرکت پرونده لبنان به سمت سازوکاری بینالمللی است.
چرا این چهار کشور؟
بر اساس گزارشهای مطرحشده، انگلیس، ایتالیا، سوئیس و اندونزی از جمله گزینههای مشارکت در سازوکاری هستند که میتواند با نظارت بر اجرای توافق و روند خلع سلاح حزبالله، زمینه استقرار نیروهای خارجی در لبنان را فراهم کند. تصمیم نهایی درباره ترکیب این کشورها با آمریکا خواهد بود؛ بنابراین انتخاب آنها را باید بیش از آنکه صرفاً یک تصمیم نظامی دانست، بخشی از طراحی سیاسی واشنگتن برای ایجاد توازن میان خواستههای لبنان، اسرائیل و بازیگران بینالمللی تلقی کرد.
انگلیس از یک سو عضو مهم غرب و دارای تجربه دیپلماتیک و نظامی در عملیاتهای چندملیتی است و از سوی دیگر میتواند برای آمریکا نقش یک شریک قابل اتکا در سازوکار امنیتی داشته باشد. ایتالیا نیز به دلیل سابقه حضور در مأموریتهای بینالمللی لبنان و ارتباط نزدیک با ساختارهای اروپایی، گزینهای طبیعیتر برای مشارکت در چنین مأموریتی به نظر میرسد. سوئیس با سابقه طولانی در میانجیگری، بیطرفی و فعالیتهای بشردوستانه میتواند وجه سیاسی و غیرتهاجمی سازوکار را تقویت کند. اندونزی نیز به عنوان کشوری مسلمان و پرجمعیت، میتواند به مأموریت بینالمللی وجهی متفاوت بدهد و از نگاه بیروت، آن را صرفاً به یک پروژه غربی برای اعمال فشار بر لبنان تبدیل نکند.
با این حال، مسئله اصلی فقط ترکیب کشورها نیست. اگر مأموریت خارجی به خلع سلاح حزبالله تعبیر شود، احتمال مقاومت سیاسی و اجتماعی در لبنان افزایش مییابد. بنابراین موفقیت سازوکار، به تعریف دقیق …
