آرمان امروز -حمید مستخدمین حسینی- جامعه شناس درمانی: از منظر جامعه شناسی درمانی،بحرانها و جنگها افزون بر ویرانیِ جغرافیا و زیرساختها بهمثابهی ماشینهایی تمامعیار برای معناسازیِ جمعی عمل میکنند و بهتدریج بافتِ نمادینِ زندگیِ روزمره را دگرگون میسازند. ودر این میان ،نخستین و آسیبپذیرترین گروهی که آسمانِ امنِ روانیشان ترک برمیدارد کودکان ، نوجوانانان و جوانانند. آنها نهتنها شاهدِ تخریبِ خانهها، مدرسهها و محلهها هستند، بلکه در معرضِ موجی پنهانتر و ماندگارتر از ضربههای روانی قرار میگیرند: موجی از روایتهایی که دربارهی رنج، مرگ، و راههای گریز از بحران تولید و بازتولید میشود. در چنین فضایی، دو الگویِ تأثیرگذار از جامعهشناسیِ رسانه و روانشناسیِ اجتماعی، یعنی «اثر ورتر» و «اثر پاپاگنو»، نقشی تعیینکننده در جهتگیریِ روانیِ این نسل ایفا میکنند؛ زیرا آنها نشان میدهند که بازنماییِ رنج و امید صرفاً مسئلهای فردی نیست، بلکه پدیدهای جمعی و شبکهای است که از طریقِ گفتوگوهای روزمره، رسانههای محلی، فضای مجازی و حتی بازیهای خیابانی کودکان شکل میگیرد و بازتولید میشود. به همین دلیل بر آن هستم تا با رویکردی جامعهشناختیِ درمانی مکانیسمِ اثرگذاریِ این دو روایتِ متقابل را در بسترِ بحرانها و جنگها بررسی کرده و نشان داد که چگونه کنشگران اجتماعی و بخصوص والدین ، معلمین و رسانه ها میتواند با بازآرایی روایتهای جمعی، از تشدیدِ رنجِ روانی کاست و بسترهایی برای تابآوری و امیدِ فعال در میان کودکان و نوجوانان گشود.
تکثیرِ ناامیدی در دلِ شبکههای اجتماعیِ بحرانزده
«اثر ورتر»، که برگرفته از داستانِ غمانگیزِ رمانِ گوته است، به پدیدهای گفته میشود که در آن بازنماییِ رسانهایِ خودکشی یا ناامیدیِ مطلق، میتواند الگویی رفتاری برای افرادِ مستعد، بهویژه نوجوانان، ایجاد کند و شمارِ رفتارهای خودتخریبگر را افزایش دهد. در شرایط بحرانها و جنگها، این اثر با شدتی مضاعف عمل میکند؛ زیرا بسترِ اجتماعیِ پر از فقدان، بیخانمانی، جدایی از والدین و تجربههای مکررِ ترس، زمینهی جذبِ این روایتهای تاریک را بهشدت فراهم میآورد. جامعهشناسیِ کاربردی به ما یادآوری میکند که معناها در خلأ ذهنیِ افراد شکل نمیگیرند، بلکه در شبکهای از تعاملاتِ روزمره، تصاویرِ تکراری، …
