علی محمد نمازی
آرمان امروز : هفته دولت که از دوم تا هشتم شهریور برگزار میشود، یادآور هشتم شهریور ۱۳۶۰ و انفجار دفتر نخستوزیری است؛ حادثهای که به شهادت دو تن از دولتمردان انقلاب، شهید محمدعلی رجایی و شهید محمدجواد باهنر، انجامید. دو چهرهای که به دلیل سادهزیستی، مردمداری، خدمتگزاری و پایبندی به ارزشهای انقلاب، در حافظه تاریخی کشور ماندگار شدند و نامشان با مفهوم خدمت صادقانه گره خورد.
هفته دولت هر سال یادآور نام و منش شهیدان محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر است؛ دو دولتمردی که سادهزیستی، مردمداری و خدمت صادقانه را به بخشی از هویت سیاسی خود تبدیل کردند. با این حال، بزرگداشت آنان تنها در قاب تصاویر و بنرهای مناسبتی خلاصه نمیشود و آنچه بیش از هر نمادی میتواند یاد و راه شهدا را زنده نگه دارد، بازتاب همان اخلاق و مسئولیتپذیری در رفتار و عملکرد امروز مسئولان است.
شهید رجایی که سالها سختی و شکنجه را تحمل کرده بود و شهید باهنر که در عرصه آموزش و فعالیتهای فرهنگی و سیاسی حضوری جدی داشت، در کنار شهید آیتالله بهشتی، صرفاً چهرههایی متعلق به یک مقطع تاریخی نبودند؛ بلکه نمادی از مسئولیتپذیری، اخلاق، تعهد و مردمی بودن در عرصه حکمرانی به شمار میرفتند. از همین رو، هفته دولت فرصتی برای بازخوانی رفتار و منش این دولتمردان و توجه دوباره به معنای خدمت به مردم است.
با این حال، گاهی نحوه بازنمایی تصاویر شهدا در مناسبتهای رسمی، این پرسش را ایجاد میکند که آیا بزرگداشت شهدا به جای بازتاب دادن سیره و منش آنان، به سطح استفاده از تصاویر و نمادها تقلیل پیدا نکرده است؟ برای نمونه، نصب بنری در وزارت کشور که در آن تصاویر شهدا در جایگاهی متفاوت از تصویر رئیسجمهور سابق قرار گرفته، میتواند این پرسش را مطرح کند که آیا چنین طراحیهایی واقعاً بیانگر احترام به شهداست یا صرفاً یک انتخاب بصری برای جلب توجه مخاطب؟
مسئله اصلی، البته جایگاه تصاویر در یک بنر نیست؛ بلکه فاصلهای است که ممکن است میان نمادهای بزرگداشت شهدا و عمل واقعی مسئولان شکل بگیرد. شهیدان رجایی و باهنر بیش از آنکه نیازمند بازتولید تصویر خود در پوسترها …
