ناترازی در گاز یا ناترازی در انرژی؟ به گزارش مردم سالاری آنلاین به نقل از عصر ایران، ؛ حمید خدری؛ دکترای مدیریت صنعتی
پیش درآمد:
نویسنده در این
سلسله یادداشتها
ی مستقل، میکوشد با نگاهی به پیوند توسعه و انرژی در ایران و جهان، زمینهای برای آگاهیبخشی عمومی فراهم آورد. یادداشت پیشرو، دومین یادداشت از این مجموعه است.
ناترازی در انرژی امروز یک مسئله مهم و هشدار دهنده در تمام جهان و کشور ایران است. در این میان می بایست بین ناترازی انرژی و ناترازی گاز تفکیک قایل بود.
اکنون پرسش مهم اینکه؛
کشور ما با "ناترازی انرژی" روبروست، یا "ناترازی گاز"؟
در نگاه نخست، نکته مهم تر این است که چگونه کشوری با رتبهٔ سوم جهان در ذخایر اثباتشدهٔ نفت (بیش از ۲۰۸ میلیارد بشکه) و رتبهٔ دوم در ذخایر گاز طبیعی (حدود ۳۴ تریلیون متر مکعب) – که از معدود دارندگان مزیت دوگانهٔ هیدروکربنی در جهان بهشمار میرود – هر ساله با خاموشیهای تابستانی، محدودیتهای گازی زمستان و فشار مداوم بر زیرساختهای انرژی دستوپنجه نرم میکند؟
پاسخ در یک شاخص کلیدی نهفته است: شدت انرژی (Energy Intensity). این نسبت، مقدار انرژی مصرفشده برای تولید هر واحد تولید ناخالص داخلی را نشان میدهد. هرچه شدت انرژی پایینتر باشد، نشان از بهرهوری بالاتر، فناوری پیشرفتهتر و مدیریت بهینهتر منابع دارد.
بر پایهٔ آخرین دادههای بانک جهانی و آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، شدت انرژی ایران بیش از دو برابر میانگین جهانی و چندین برابر کشورهای توسعهیافتهٔ اروپایی و ژاپن است. این فاصلهٔ معنادار، ریشهٔ اصلی ناترازی پایدار انرژی را آشکار میسازد.
بهعبارت روشنتر، اقتصاد ایران با وجود برخورداری از منابع عظیم، نتوانسته است میان "ثروت زیرزمینی" و "بهرهوری سطحی" نسبت متوازنی برقرار کند. نتیجهٔ این ناهماهنگی ساختاری، تبدیل انرژی از موتور توسعه به عنوان یک مسئلهٔ مزمن در حکم رانی است؛ مسئلهای که خود را نه در کمبود …
