دیدارنیوز: یک حقوقدان با اشاره به تصویب کلیات طرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور با بیان اینکه این طرح فقط منجر به توسعه بینظمی در کشور میشود، گفت: بعد از جنگ دوازدهروزه، نمایندگان مجلس ظرف چند روز طرحی نوشتند و تصویب کردند؛ با عنوان «تشدید مجازات جاسوسی» که آن هم به فوریت تصویب شد. چند ماه بعد از آن، آمریکا و اسرائیل جنگ چهلروزه را علیه ایران به راه انداختند و در این جنگ هم گفته شد که یک سری اطلاعات توسط نفوذیها به دشمن داده شده، است. اگر آن قانون ارزشی داشت. شاهد چنین فاجعهای نبودیم که منجر به جنگ چهلروزه شود.
کامبیز نوروزی، حقوقدان در گفتوگو با ایلنا، درباره تصویب کلیات طرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور از نظر حقوقی گفت: من هم در این باره در رسانهها خواندهام و فقط میتوانم بگویم از این طرح بسیار شگفتزده شدم. این طرح نه با مفهوم رسانه، نه با مفهوم دانشگاه، نه با مفهوم فیلمسازی و نه با مسئله جاسوسی و نفوذ بیگانه آشنایی ندارد؛ حتی باید به صراحت عرض کنم که به طور کلی با حقوق اساسی ملت هم ناسازگار است.
راه مقابله با نفوذ، ممنوعیت همکاری با رسانهها و دانشگاههای خارجی نیست
وی با اشاره به حوادث رخداده در سالهای اخیر ادامه داد: در جریان اعتراضات دیماه سال ۱۴۰۴، در جریان ترور شهید هنیه، در جریان جنگ دوازدهروزه و نهایتاً در جریان جنگ چهلروزه و تجاوز نظامی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به ایران، حتی مقامات رسمی هم اذعان کردند که اطلاعات مهم ایران از طریق اشخاص نفوذی و احتمالاً جاسوسها در اختیار بیگانگان قرار گرفته است. چند سال پیش هم به خاطر داریم که در اخبار منتشر شد جاسوسان اسرائیل یک کامیون اسناد طبقهبندیشده صنایع هستهای ایران را به سرقت بردهاند.
این حقوقدان تاکید کرد: این اطلاعات توسط چه کسانی به بیگانه داده شده است؟ آیا اینها روزنامهنگاران بودند؟ آیا کارشناسانی بودند که با رسانهها گفتوگو میکنند؟ آیا فیلمسازان بودند؟ مشکل جای دیگری است. اگر قرار است در نظم حقوقی کشور مقرراتی برای جلوگیری از عملیات جاسوسی سرویسهای بیگانه وضع شود، راهش این نیست که مصاحبه با رسانههای آمریکایی ممنوع و برای آن مجازات پیشبینی شود، یا همکاری با دانشگاههای غیرایرانی موکول به تأیید وزارت اطلاعات شود یا فیلمسازی مقید به شروط سخت و برای تخلف از آن مجازاتهای سنگینی تعیین گردد. اینها راهش نیست.
طرح مجلس فقط به توسعه بینظمی و نقض حقوق ملت منجر میشود
وی با اشاره به مواردی از این طرح که در رسانهها مطرح شده است، گفت: اینکه تماس با سفارتخانههای خارجی موکول به تأیید وزارت خارجه شود، اولاً در عمل امکانپذیر نیست. بسیاری از ایرانیان در داخل یا خارج کشور برای انجام کارهای روزمرهشان ناگزیر به مراجعه به سفارتخانههای خارجی هستند؛ سادهترینش برای گرفتن روادید است. آیا همه اینها باید از وزارت خارجه مجوز بگیرند؟ وزارت خارجه با چه ملاکی میخواهد به اینها پاسخ دهد؟ کار و زندگی مردم چقدر باید معطل بماند؟
این حقوقدان تصریح کرد: این طرح مجلس اصلاً با موضوع خودش بیگانه است و هیچ شناختی از تمام این مسائل ندارد. این طرح فقط منجر به توسعه بینظمی در کشور میشود و نقض آشکار و صریح حقوق ملت است؛ حق آزادی رسانه را مخدوش میکند و حق آموزش عالی را به شدت مخدوش میسازد. کسانی که این طرح را نوشتند و به آن رأی دادند، پیش از هر چیز باید نشان دهند که نفوذی که بیگانگان در ایران داشتند آیا از طریق رسانهها بوده، از طریق کارشناسان بوده یا از طریق کسانی که برای کارهای روزمرهشان به سفارتخانههای خارجی مراجعه میکنند.
نوروزی گفت: کدام جاسوس است که برای کار جاسوسیاش مستقیم سراغ کشوری برود که دارد به آن خدمات جاسوسی ارائه میدهد؟ در دستگاههای دیگر چه خبر بوده است؟ متأسفانه بسیاری از اصول حقوقی در قانونگذاری ایران متزلزل شده است. بعد از جنگ دوازدهروزه، نمایندگان مجلس ظرف چند روز طرحی نوشتند و تصویب کردند؛ با عنوان «تشدید مجازات جاسوسی» که آن هم به فوریت تصویب شد. چند ماه بعد از آن، آمریکا و اسرائیل جنگ چهلروزه را علیه ایران به راه انداختند و در این جنگ هم گفته شد که یک سری اطلاعات توسط نفوذیها به دشمن داده شده، است.
وی ادامه داد: اگر آن قانون ارزشی داشت. ما شاهد چنین فاجعهای نبودیم که منجر به جنگ چهلروزه شود. به هر حال متأسفانه باید عرض کنم در این قانونگذاری، اصول رعایت نشده است؛ قانونگذار ابتدا باید موضوع خود را به درستی و دقت بشناسد و تحلیل کند و با شناخت واقعی از آن، احکام حقوقی لازم را با ادبیات و واژگان درست تدوین نماید. آنقدر که من تاکنون در این طرح دیدهام، این شرایط اصلاً رعایت نشده است. نکته بعدی حقوق و آزادیهای فردی و اجتماعی است که در این طرح به طور کلی نادیده گرفته شده است.
تصویب کلیات یعنی موافقت با مبانی طرح؛ نمایندگان از مسئولیت شانه خالی نکنند
وی درباره اظهارات نمایندگان درباره این طرح مبنی بر اینکه در حال حاضر صرفا کلیات به تصویب رسیده است، گفت: این روش همیشگی نمایندگان مجلس است؛ هرگاه طرح یا لایحهای منتشر میشود و مورد انتقاد قرار میگیرد، همواره میآیند و میگویند اینطور نیست و طور دیگری است؛ حال آنکه عبارتها کاملاً روشن است و اتفاقاً عبارتها صریحاند و نمیشود آن را انکار کرد. از طرف دیگر، وقتی کلیات یک طرح یا لایحه در مجلس مطرح میشود، طبق آییننامه در شورِ دوم نمیتوان تغییرات زیادی در آن داد؛ اگر تغییرات بسیار زیادی در طرح داده شود، رسیدگی به آن طرح متوقف میشود.
وی ادامه داد: مسئلهی اصلی اتفاقاً اینجاست که خانمها و آقایان نماینده وقتی با کلیات طرح موافقت میکنند، به این معناست که با آن مبانی، دیدگاه و نظریهای که زیربنای این طرح را تشکیل میدهد موافقاند؛ حالا شاید در برخی جزئیات تغییراتی بدهند. اما موافقت با کلیات یعنی موافقاند که اگر کسی بخواهد به سفارتخانهی خارجی مراجعه کند، باید از وزارت خارجه مجوز بگیرد؛ یعنی موافقاند که اگر یک ایرانی با رسانههای آمریکایی مصاحبه کند مجازات میشود؛ یعنی موافقاند که کسی در شرایطی که فیلمش مورد پسند نظام حکمرانی نباشد، مجازات شود. پاسخهایی که نمایندگان تا الان خواستهاند بدهند، صرفاً برای گریز از بحثِ دقیقِ کارشناسانه است.
نوروزی گفت: این نوع قانونگذاری که در کشور رواج هم دارد، متأسفانه نهتنها به نظم حقوقی و انتظامِ امور کشور کمک نمیکند، بلکه موجب توسعهی بینظمی در کشور میشود و مشکلات مردم را افزایش میدهد. امروز ایرانِ ما درگیر بحرانهای بسیار زیادی است؛ از مسئلهی انرژی و حاملهای انرژی، قیمت بنزین، وضعیت آب، وضعیت بسیار سخت، تورم فزاینده و خیلی چیزهای دیگر. نظام حکمرانی باید تلاش کند در جامعه آرامش و مصالحه ایجاد کند، نه اینکه جامعه را دچار تنشهای بیشتر کند. متأسفانه این شیوهی قانونگذاری، تنشهای جامعه را افزایش میدهد.
