اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود فرا رسیدن سالگرد بازگشت آزادگان سرافراز به کشور را گرامی داشت.
عزت و استقلال ایران مدیون نسلهایی است که حاضر نبودند و نیستند سرنوشت کشور را به اراده دیگران واگذار کنند
اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری با اصحاب رسانه گفت: امروز ۲۶ مرداد سالگرد بازگشت آزادگان سرافراز به میهن اسلامی است و از این فرصت استفاده کرده و یاد و خاطره همه آزادگانی که سالهای دشوار اسارت را با صبر عزت و پایداری پشت سر گذاشتند گرامی میداریم. از خانوادههایی که سالها با صبر و شکیبایی چشم انتظار عزیزان خود بودند قدردانی میکنیم. بازگشت آزادگان جلوهایست از ایستادگی انسانهای که در دشوارترین شرایط امید و کرامت خود را حفظ کردند و ما امروز قدردان همه فداکاریهای آنها هستیم. این را هم باید به یاد داشته باشیم که عزت و استقلال ایران مدیون نسلهایی است که حاضر نبودند و نیستند سرنوشت کشور را به اراده دیگران گره بزنند یا واگذار کنند.
۲۸ مرداد و جنگهای اخیر ناشی از خطای محاسباتی دشمنان در قبال اراده ملت ایران است
سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و اهمیت یادآوری آن برای دستگاه دیپلماسی و ملت ایران اظهار داشت: ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یکی از تلخترین مقاطع تاریخ معاصر ایران و تجربهای گرانسنگ از مداخله خارجی در امور داخلی کشور است؛ تجربهای که در آن منطق مداخلهگرانه آمریکا به حذف یک دولت قانونی و برخاسته از اراده ملت انجامید و آثار آن تا سالها بر روابط خارجی و تحولات بعدی ایران اثرگذار بود و تا به امروز نیز این آثار مشاهده میشود. اهمیت یادآوری این واقعه برای ما به عنوان دستگاه دیپلماسی و برای همه ایرانیان به عنوان ملتی که در ۱۰۰ سال اخیر فراز و نشیبهای بسیاری را تجربه کرده، بسیار حائز اهمیت است. ما در جنگ تحمیلی و همچنین دو جنگ اخیر در یک سال گذشته نیز شاهد همین خطای محاسباتی بودیم؛ یعنی تصور مواجهه با ایرانی که میتوان با فشار، تهدید، مداخله و ارعاب سرنوشت آن را تعیین نمود و ارادهاش را مقهور کرد.
بقائی افزود: این خطای محاسباتی برای ما، منطقه و جهان بسیار پرتبعات بوده است، اما همگان دیدند که ایران امروز با تجربهای انباشته از استقامت و مقاومت در برابر مداخلات خارجی، جنگ، تحریم و فشارهای چند دهه گذشته، کشوری با جامعهای متفاوت، ظرفیتی ویژه و ارادهای جدی برای دفاع از حاکمیت، عزت و استقلال خود است. ما این روز را گرامی میداریم و تردید نداریم که این تجارب تاریخی پشتوانهای برای حرکت به سوی آیندهای روشن، همراه با عزت، کرامت و پیشرفت برای تمامی ایرانیان خواهد بود.
مطالبه ایران از قطر، روشن شدن وضعیت خلبانان ایرانی است/ از روز نخست، پیگیر وضعیت چهار خلبان ایرانی بودیم
به نقل از ایرنا، سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «شکل گیری به نوعی تنش دیپلماتیک بین ایران و قطر در ارتباط با سرنوشت سه خلبان ایرانی که در روزهای نخست جنگ تحمیلی آمریکایی صهیونیستی در حال انجام عملیات دفاعی علیه پایگاه آمریکایی العدید هواپیمایشان ساقط شد و جمهوری اسلامی ایران معتقد است که آنها در اسارت به سر میبرند. سوال من این است که چرا نامهنگاری با صلیب سرخ ۶ ماه بعد از حادثه صورت میگیرد؟ قطریها ادعای ایران را تکذیب کردهاند و حتی گلایه کردهاند که چرا ایران این موضوع را مطرح کرده و تلویحا گلایه کردهاند که این اقدام ایران مغایر با روابط دوستانه دو کشور و روند میانجیگری قطر است. پاسخ وزارت خارجه به این دو سوال چیست؟» گفت: پیگیری ما منافاتی با رابطه با قطر ندارد، ما همزمان که مرتب مراودات منظمی داریم و قطریها در مباحث مرتبط با روند شروعشده با آمریکا نقشآفرینی میکنند، نگرانیها و ملاحظات خودمان را هم باید حتماً اعلام بکنیم.
بقائی در ادامه گفت: در رابطه با چهار خلبان شجاع ایرانی ارتش جمهوری اسلامی ایران که در همان روزهای نخست، یازدهم اسفند ۱۴۰۴، عازم یک عملیات دفاعی شدند برای هدف قرار دادن منشأ و مبدأ تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، مطالبه روشن کردن وضعیت، مطالبه جدی است. نامهای که منتشر شد ممکن است به نظر برسد بعد از شش ماه، ولی من خدمتتان عرض میکنم از همان روزی که شدیم، این موضوع را پیگیری کردیم. اتفاقاً بنده در کنار عراقچی بودم زمانی که ایشان از ماجرا مطلع شد؛ همان شامگاه روزهای اول جنگ، تاریخ دقیق یازدهم یا دوازدهم بود و بلافاصله موضوع پیگیری سرنوشت خلبانان شجاع در دستور کار ما بود.
سخنگوی وزارت خارجه اضافه کرد: در بیستوپنجم یا بیستوششم اسفند، اولین مکاتبه را وزارت خارجه با صلیب سرخ انجام داد. پیگیریهای سفارت ما در دوحه، پیگیریهای ما در تهران از طریق سفارت قطر، از همان روزها شروع شد و در هر جلسهای هم این موضوع مورد تأکید قرار گرفت. مادامی که وضعیتشان روشن نشده، فرض بر این هست که به اسارت درآمدهاند؛ بنابراین ما از همه ظرفیتهای دوجانبه، چندجانبه و حقوقمان استفاده خواهیم کرد تا وضعیت خلبانهای ما روشن بشود. به روان پاک خلبانی که پیکرش به بازگشت شد، درود میفرستیم؛ بنابراین روشن عرض میکنم خدمتتان، از همان روزهای نخست پیگیری سرنوشت این چهار خلبان در دستور کار ما بود. این خلبانان عازم یک مأموریت دفاعی بودند برای ضربه زدن به پایگاههایی که منشأ و مبدأ حملات تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بودند.
وزارت خارجه نامهای برای مسکوت ماندن طرح تأمین امنیت تنگه هرمز به مجلس نداده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد وزارت خارجه به بررسی طرح اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس در مجلس و اینکه گفته شده این وزارت خانه در نامهای از مجلس خواسته طرح را مسکوت گذارد، گفت: چنین نامهای را وزارت امور خارجه ارسال نکرده است. ما به تصمیمها و روندهایی که در مجلس محترم شورای اسلامی شروع میشود، ادامه پیدا میکند و درباره آن بحث میشود، احترام میگذاریم. جایگاه مجلس در قانون اساسی روشن است و وزارت امور خارجه هم خود را مکلف میداند در روندهای مربوط به قانونگذاری، همه نوع همکاری لازم را با مجلس انجام دهد. هر کجا که لازم است، دیدگاهها و نقطهنظرات کارشناسیمان را اعلام میکنیم. در مورد این طرح هم نقطهنظرات خود را اعلام کردهایم. در رابطه با مباحث مرتبط با حقوق حاکمیت ایران در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان، ما از قبل قوانینی داریم و وزارت امور خارجه در دیدگاههایی که مطرح کرده، همواره هم قوانین موجود را در نظر داشته و هم تحولات روز را. در ادامه مسیر هم حتماً همکاریهای لازم را انجام خواهیم داد و هر کجا که بزرگواران مجلس لازم بود از ما نظر بخواهند، حتماً دیدگاهمان را مطرح خواهیم کرد.
مهلت ۶۰ روزه مربوط به مذاکراتی بود که شروع نشده است/ ایران تحت تاثیر مهلت و ضربالاجل تصمیم نمیگیرد
بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص پایان مهلت ۶۰ روزه ذکرشده ذیل تفاهمنامه اسلامآباد، برنامههای ایران برای مواجهه با تهدیدات امنیتی و همچنین مسیرهای دیپلماتیک مدنظر جهت تقویت روابط با همسایگان تصریح کرد: ما در متن تفاهم موضوعی تحت عنوان مهلت ۶۰ روزه نداریم. اساساً بارها ثابت شده است که جمهوری اسلامی ایران طرفی نیست که تحت فشار، اولتیماتوم و مهلت زمانی سیاستهای خود را تنظیم کند. ما بر اساس منافع ملی و ارزیابیهای خود از آنچه تامینکننده و تضمینکننده منافع و امنیت ملی است تصمیمگیری میکنیم.
بقائی افزود: آنچه در تفاهم آمده بود، که در حال حاضر به دلیل نقضهای فاحش آمریکا، وضعیت اجرای آن کاملاً روشن و غیرفعال است، پیشبینی کرده بود که طی یک دوره زمانی ۶۰ روزه درباره دو موضوع «رفع تحریم» و «موضوع هستهای» گفتوگو شود و اگر طی این ۶۰ روز به نتیجه نرسیدیم، تمدید شود. مذاکره هرگز شروع نشد، به این دلیل که آمریکا تنها چند هفته پس از امضای یادداشت تفاهم در ۲۸ خرداد، دست به نقض فاحش و گسترده متن آن زد و لذا اساساً بحث ۶۰ روزه هم دیگر موضوعیت ندارد. نیروهای مسلح ما با چشم باز و هوشیاری کامل مراقب هر تحرکی هستند. تحکیم روابط با کشورهای مختلف بخشی از وظایف وزارت امور خارجه است؛ ما این موضوع را در دستور کار داریم، با تمامی کشورهای منطقه و سایر جهات ذیربط در ارتباط هستیم و وظایف روزمره خود را انجام میدهیم.
ایران و عمان در حال نهایی کردن بسته تفاهم درباره تنگه هرمز هستند
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی در خصوص بحث تنگه هرمز و مذاکراتی که بین ایران و عمان در جریان است، وزیر گفت که احتمالاً بهزودی این مذاکرات به نتیجه میرسد. شما هم از تدوین، در واقع، نقشه راه بین دو کشور خبر دادید و گفتید که روی بیانیه مشترک کار میشود. میخواهم ببینم آیا مانعی در خصوص بحث بیانیه مشترک ایجاد شده که تاکنون به طول انجامیده است؟» گفت: من نقشه راه را نگفتم؛ گفتم نقشه، بله، نقشه مسیر تردد. در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده، ولی خب ما قرار بود و قرار هست که تفاهم را در قالب یک بسته نهایی کنیم؛ نقشه بهعلاوه بیانیه مشترک. این سؤال زیاد مطرح میشود که چرا این روند اینقدر طولانی شده و سرانجام چه زمانی به نتیجه میرسد. من سه عامل عمده را خدمتتان عرض میکنم که چرا این روند همچنان ادامه دارد.
بقائی در ادامه اظهار داشت: یک، به خاطر پیچیدگی موضوع. در نظر داشته باشید که ناامنی تنگه هرمز بر ما، بر منطقه و بر کل جهان تحمیل شد. دلیلش هم اقدام نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. موضوع بسیار پیچیده است. شما برای اولین بار میخواهید سازوکاری را تدوین بکنید که هم حاکمیت و حقوق حاکمیت دو دولت ساحلی را تأمین بکند و هم تردد ایمن کشتیهای تجاری در این آبراه را فراهم بکند. نکته دیگر، تعدد بازیگرانی است که در این روند سعی میکنند اثرگذاری بکنند و شاید مهمتر از این دو، تلاش برخی طرفهای بدسگالی است که نشان دادند هیچوقت به صلح و امنیت منطقه بها نمیدهند و اساساً دوست دارند که منطقه ما همیشه در حالت کشمکش و آشوب باشد. این سه عامل باعث شده که این روند یک مقدار زمانبر بشود. ولی اگر همه اینها را در نظر بگیرید، با توجه به اینکه اصل این داستان از نوع اسفند ۱۴۰۴ شروع شد، ما چه روزهای بسیار پرحادثهای را پشت سر گذاشتیم؛ دفاع حماسی ایرانیان از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینیشان و بعد روندی که منجر شد به ۲۸ خردادماه و قرار بود که تفاهم خردادماه شروعی باشد برای کاهش تنش. متأسفانه باز در آنجا هم آمریکا پیمانشکنی کرد، تنها بعد از ۲۰ روز از شروع روند اجرایی شدن یادداشت تفاهم. اما خدمتتان عرض میکنم که گفتوگوها بین ایران و عمان با جدیت ادامه دارد. در مورد متن بیانیه مشترک، دیدگاهها تبادل میشود و هر دو طرف تا اینجای کار نشان دادند که مصمم هستند برای تدوین سازوکاری که تأمینکننده مصالح و نگرانیهای هر دو طرف باشد و همزمان ملاحظات مربوط به کشتیرانی بینالمللی را هم تأمین بکند.
خبر نشست محرمانه ایران و آمریکا در اربیل کاملاً ساختگی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره ادعای یک رسانه آمریکایی مبنی بر ارتباط غیررسمی واشنگتن با سپاه پاسداران از طریق اقلیم کردستان عراق جهت اطمینان از حمایت نیروهای مسلح از روند مذاکرات، و همچنین صحتوسقم خبر برگزاری نشست محرمانه میان ایران و آمریکا در اربیل تصریح کرد: خبر برگزاری نشست محرمانه میان ایران و آمریکا در اربیل کاملاً ساختگی است. خبری هم که اشاره شد از شگردهای رسانهای و عملیات روانی برای ایجاد اختلاف میان ارکان تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران است و تردید نکنید که چنین رفتارهایی از روی استیصال انجام میشود.
مطلب مرتبط: نشست محرمانهای که در «اربیل» برگزار نشد/ ادعای اکسیوس: دولت ترامپ در میانه جنگ با ایران، از طریق بارزانی با احمد وحیدی تماس گرفت
بقائی اظهار داشت: در این شش ماه به خوبی نشان داده شد که انسجام و همدلی میان بخشهای ذیصلاح در جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با موضوع صلح و جنگ بیسابقه است. هیئت مذاکرهکننده الحمدالله مورد اعتماد کامل همه ارکان نظام، از جمله بخشهای دفاعی کشور قرار دارد و از این بابت خدا را شاکریم. قطعاً هر تصمیمی که اتخاذ شود، از جمله در رابطه با مذاکره و گفتوگو، حتماً با لحاظ دیدگاهها و ملاحظات تمامی بخشهای نظام صورت میگیرد. ثابت شده است که تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران فرآیندی نهادی دارد و این نهادها هستند که با در نظر گرفتن همه ملاحظات و مباحث مرتبط با موضوعات سیاست خارجی، بهترین تصمیم را اتخاذ میکنند.
تحریمهای جدید احتمالی آمریکا هیچ اثری بر اراده ایران ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در مورد اعلام برنامه دولت آمریکا برای اعمال تحریمهای بیسابقه علیه ایران، از جمله اعمال محاصره زمینی و اثر آن بر موضع جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: این اقدامات هیچ اثری بر موضع ایران ندارد. آمریکا چه از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و چه در ۵۰ سال گذشته خودش را در دام و چرخه باطلی از جنگ، تبعیض، فشار و تحریم گرفتار کرده است. اگر به خاطر داشته باشید، در دوره دموکراتها نیز مفهومی تحت عنوان «تحریمهای فلجکننده» و سپس در دور نخست دولت ترامپ کارزار «فشار حداکثری» مطرح شد که خوی ضدبشری آمریکاییها را به اثبات رساند؛ داروی مردم ما را قطع کردند و هر راهی را برای اعمال فشار علیه ایران آزمودند و در نهایت نیز تا آخرین روزها به یک تجاوز نظامی غیرقانونی متوسل شدند که تا همین الان دارند پیامدهای آن را میپردازند. از این به بعد هم مطمئن باشید با چنین روشهایی، روشهایی که قبلاً امتحان شده و نتیجهای نداشته است، قرار نیست نتیجه دیگری حاصل شود. حتماً نهتنها الان، بلکه از مدتها قبل با توجه به ارزیابیهای ما از سناریوهای مختلفی که آمریکا ممکن است به شیوههای گوناگون به وسیله آنها شرارت را علیه ایران ادامه دهد، پیشبینیهای لازم انجام شده است و قطعا جمهوری اسلامی ایران از تمامی ابزارهای خود برای مواجهه با شرایط جدید استفاده خواهد کرد.
تلاش کشورهای اروپایی برای میانجیگری امری طبیعی است، اما میانجی جدیدی در تحولات مرتبط با روابط ایران و آمریکا نداریم
بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی منابع غربی مدعی شدهاند که آمریکاییها به دنبال میانجیگری اروپا بین تهران و واشنگتن شدهاند. آیا سیگنال یا پیام جدیدی از طرف اروپاییها دریافت کردهاید؟ یا اساساً آیا اروپا میتواند مانند گذشته نقش میانجی ایفا کند یا نه؟» گفت: میانجی موضوعات مرتبط با ایران و آمریکا، پاکستان است و قطر هم تلاش میکند. اینکه برخی کشورهای اروپایی در تماسهایی که با ما دارند، دیدگاههایی را مطرح و برای به کار گرفتن مساعی جمیله خود ابراز آمادگی کنند، امر کاملاً طبیعی است؛ ولی به این معنا نیست که ما میانجی جدیدی را در تحولات مرتبط با روابط ایران و آمریکا داشته باشیم. اساساً مسئله ما و آمریکا بحث میانجی نیست؛ موضوع به نوع نگاه آمریکا، اشتباه محاسباتی و اصرارش بر روشها و رویکردهایی که شکستشان صدها بار تجربه شده، ولی هیئت حاکمه آمریکا کماکان اصرار دارد که همان مسیرهای تجربهشده را باز هم بیازماید. قطعاً نتیجهای غیر از موارد قبلی عایدشان نخواهد شد.
پیگیری خسارتهای زیستمحیطی حملات آمریکا و اسرائیل در دستور کار ایران است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره سازوکار پیگیری دریافت خسارتهای زیستمحیطی هزاران میلیارد دلاری ناشی از جنگ و آلودگیهای نفتی در سواحل جنوبی کشور و همچنین احتمال پیشنهاد ایجاد یک دیوان زیستمحیطی منطقهای جهت ارزیابی این خسارات اظهار داشت: خسارتهایی که به محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان وارد شده محدود به این دوره ششماهه یا یکساله اخیر نیست. در پنج دهه گذشته، منطقه ما به صورت تقریباً دائمی مواجه با حضور نظامی آمریکا و متحدانش بوده است؛ حضور نظامی فرامنطقهای که قطعاً برای امنیت نبوده و مدام از آخرین جنگافزارها و اجرای مانورهای گوناگون استفاده کردهاند. بنابراین خسارتهای زیستمحیطی که در این پنج دهه به دلیل حضور نظامی آمریکا و جنگهایی که بر منطقه ما تحمیل کردهاند، که میتوانید جنگهای تحمیلی بر عراق به بهانههای مختلف و سایر موارد را برشمارید، ایجاد شده است، ابعاد بسیار گستردهای دارد. حتی در جنگهایی که خارج از منطقه ما بود نیز ناوها و کشتیهای جنگی آمریکا و متحدانش در خلیج فارس و دریای عمان به نوعی درگیر بودند. اگر همه اینها را در کنار هم بگذارید، قطعاً این خسارتها بسیار هنگفت و حتماً هزاران میلیارد دلاری است. این خسارتها در این دو سال تشدید شد؛ هم به دلیل حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تاسیسات مختلف واقع در کرانههای خلیج فارس، و هم همانطور که اشاره شد به دلیل نفس حضور نظامی آمریکا در منطقه ما. ما این موضوعات را قطعاً پیگیری خواهیم کرد. آسیب زیستمحیطی فقط متوجه ایران نیست، بلکه متوجه تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس، دریای عمان و فراتر از آن است؛ چرا که محیط زیست را نمیتوان محدود به یک آبراه یا منطقه دریایی خاص کرد. این مسئولیت مشترک همه کشورهاست که در این زمینه هوشیار باشند، مسئولانه عمل کنند و واقعاً آمریکا و دیگر طرفهای مداخلهگر و دخیل در این تجاوز نظامی را پاسخگو نمایند.
ایستادگی رهبران شهید کشور تا آخرین لحظه، از افتخارات ماندگار تاریخ ایران است
بقائی در ادامه نشست خبری گفت: این تحولات بیش از پیش باعث افتخار ما است که ملت ایران در سختترین شرایط ایستادند و رهبرانشان نیز یا در محل کار، یا در سنگرهایشان و در همان جایی که بهصورت طبیعی باید میبودند، از خطر استقبال کرده، نهراسیدند و تا آخرین لحظه از عزت و تمامیت سرزمینی ایران دفاع کردند. اتفاقات این دوره ۴۰ روزه، بهویژه روز نخست آن در ۹ اسفند، بهعنوان یکی از افتخارات بزرگ ایران و ایرانیان در تاریخ ثبت خواهد شد. در مقابل، وضعیت طرف مقابل نیز کاملاً روشن است؛ طرفی که نه فقط مرتکب یک تجاوز نظامی غیرقانونی علیه ایران شده، بلکه دست به جنایات بیشماری زده است. ما هیچگاه جنایت مدرسه شجره طیبه میناب، ورزشگاه لامرد، قشم و بسیاری از جنایات دیگری را که در طول آن ۴۰ روز و سپس ۱۷ روز بعد از آن رخ داد را فراموش نخواهیم کرد. قطعاً کسانی که مرتکب این جنایات شدهاند خود میدانند دست به چه اقداماتی زدهاند و این ترس و نگرانی همواره همراه آنان خواهد بود. همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، دستاندرکاران این جنایات آرزوی مرگ آرام را به گور خواهند برد.
در سفر وزیر کشور پاکستان انتقال پیام ویژهای مطرح نبوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره اهداف سفر اخیر «محسن نقوی» وزیر کشور پاکستان به تهران، ادعاهای مطرحشده در رسانههای غربی مبنی بر ارائه طرحی جدید از سوی اسلامآباد برای مذاکرات و همچنین محتوای پیام ادعایی ویژه «شهباز شریف» و «عاصم منیر» به رئیسجمهور تصریح کرد: رفتوآمد میان ایران و پاکستان بهعنوان دو کشور همسایه همواره در جریان است. وزیر کشور پاکستان به دعوت مومنی، وزیر کشور به تهران سفر کرد که در جریان آن هم موضوعات دوجانبه و هم مباحث مرتبط با تحولات منطقه مورد بحث و گفتوگو قرار گرفت. پاکستان تلاش میکند از ظرفیتهای خود در راستای ایفای نقش میانجیگر استفاده کند. اینکه بگوییم پیام خاص و ویژهای در میان بوده، خیر؛ به آن معنا نیست، بلکه این سفر در ادامه نقشآفرینی پاکستان بهعنوان میانجی صورت گرفت. موضوع مذاکرات ایران و آمریکا برای طرف پاکستانی حائز اهمیت است؛ چرا که آنها نقش مهمی در شکلدهی به تفاهمنامه اسلامآباد ایفا کردند. ما واقعاً متأسفیم که برای چندمین بار، پیمانشکنی و نقض تعهدات از سوی آمریکا باعث شد نهاد میانجیگری مورد خدشه قرار گیرد؛ اتفاقی که پیشتر در رابطه با عمان رخ داد و اکنون نیز در مورد پاکستان شاهد آن هستیم.
فعالیت دو کارمند سفارت فرانسه نقض کنوانسیون وین بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «وزارت اطلاعات اخیراً از کشف یک پروژه در ارتباط با فرانسه خبر داده که متعاقباً پاریس هم واکنش عصبی و اتهامزنی را در برابر ایران در پیش گرفته است. این در حالی است که قراردادهایی که کشف شده، امضای سفیر سابق فرانسه در آنها دیده میشود و همینطور سابقه تخلف برخی دیپلماتهای فرانسوی هم مسئلهای نیست که قابل پنهان شدن باشد. موضع شما در این مورد چیست؟ همینطور در زمینه موضع وزیر خارجه فرانسه، گفته میشود که بیشتر این مواضع تند و مداخلهجویانه وزیر ناشی از شخصیت خودش است و نه تغییر بنیادی در سیاست خارجی فرانسه. نظر شما در این مورد چیست؟» گفت: آنچه برای ما مهم است، فارغ از شخصیت خصوصی افراد، موضعی است که به نام یک دولت منتشر میشود و این موضوع به هیچ عنوان قابل قبول نیست. انتظار میرفت مقامهای ذیربط فرانسوی واکنش منطقی داشته باشند و از اینکه دو کارمند سفارتشان (که خود هم اعلام کردند که ایجنت سفارت بودند و اسم دیپلمات را نیاوردند)، به تصریح خود در حال کمک به جامعه مدنی ایران بودند؛ عذر خواهی کنند. اساساً این مفهوم در حقوق دیپلماتیک متعارف نیست. اصرار بر اینکه این افراد در فعالیتهای مرتبط با حمایت از جامعه مدنی مشغول بودند، خود اعتراف به این است که کنوانسیون وین دیپلماتیک نقض شده است. از همان ابتدا هم سفیر فرانسه احضار شد، هم به صورت رسمی به این کار آنها اعتراض شد. دو نفری هم که در این موضوع درگیر بودند، از ایران خارج شدند. ما هم رسماً اعلام کردیم که اینها امکان بازگشت به ایران را نخواهند داشت. بنابراین، آنچه تکلیف وزارت خارجه بوده، انجام شده است. طبیعی است که دستگاههای ذیربط هم نقطهنظرات و نگرانیهای خودشان را هر موقع که به مصلحت بدانند، به شیوه مقتضی بیان میکنند. وزارت اطلاعات هم این بیانیه را با توجه به ملاحظاتی که داشتند، صادر کردند.
کشورهای اروپایی هیچ جایگاه اخلاقی برای موعظه حقوق بشری ندارند
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی پیرامون بیانیه مداخلهجویانه اخیر فرانسه و کشورهای اروپایی با محوریت ادعاهای حقوق بشری علیه ایران و اهداف آنان از تکرار چنین اقداماتی تصریح کرد: اگر بخواهم خلاصه عرض کنم، حنای ادعاهای حقوق بشری خیلی وقت است که رنگ باخته است. طرفهای اروپایی به هیچ عنوان از جایگاه اخلاقی لازم برای اینکه در مورد حقوق بشر اظهارنظر یا موعظه کنند، برخوردار نیستند. علت این امر واضح است؛ موضع بسیار ناشایست آنها در قبال جنایاتی که در دو سه سال گذشته در فلسطین اشغالی اتفاق افتاده است. آنها در برابر یک نسلکشی آشکار کاملاً بیعمل و بیتفاوت بوده و صرفاً نظارهگری کردند. همچنین در رابطه با جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران نیز موضع بسیار نادرستی اتخاذ نمودند و حتی برخی از آنها رسماً با طرفهای متجاوز همراهی کردند. لذا ادعای اینکه آنها دلشان برای حقوق بشر ایرانیان سوخته، ادعایی است که هیچ عقل سلیمی آن را باور نمیکند و چنین اقداماتی صرفاً رویکرد منافقانه و استانداردهای دوگانه آنها را بیش از پیش به رخ دنیا میکشد و هیچ اثر دیگری ندارد.
موضوع شناسایی طالبان بحث حقوقی ـ سیاسی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ایران پیشتر اعلام کرده بود که یکی از شروط به رسمیت شناختن حکومت طالبان در افغانستان، تشکیل دولت فراگیر است. اکنون، با گذشت ۵ سال از روی کار آمدن طالبان در افغانستان، شروط جدید جمهوری اسلامی ایران برای به رسمیت شناختن طالبان چیست و با توجه به شرایط فعلی افغانستان، آیا چشماندازی برای تحقق این شروط وجود دارد یا خیر؟» گفت: شما شاهد هستید که رابطه ایران و افغانستان در حوزههای مختلف، روابط خوبی است. به دلایل خیلی واضح، دو کشور همسایه، مسلمان و دارای اشتراکات فرهنگی و تاریخی بیشمار، باید بتوانند هم نگرانیهای همدیگر را در تعاملات خود لحاظ و هم بتوانند از ظرفیتهای مختلف اقتصادی و تجاری استفاده کنند. ما فارغ از بحث شناسایی، مناسبات خود را با افغانستان در حوزههای مختلف ادامه دادیم و ادامه خواهیم داد. موضوع شناسایی یک بحث حقوقی ـ سیاسی است. هر زمان که به جمعبندی برسیم، در این خصوص تصمیم لازم را اتخاذ خواهیم کرد؛ ولی این موضوع نباید باعث شود که ما در حوزههای مختلف روابط را ادامه ندهیم یا روابط را تقویت نکنیم.
کاهش تراز آب دریای خزر یکی از مهمترین دستورکارهای نشست آتی کنوانسیون خزر است
اسماعیل بقائی، در پاسخ به سوالی درباره آخرین وضعیت رایزنیهای دیپلماتیک ایران با کشورهای ساحلی دریای خزر در پی کاهش محسوس تراز آب و پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم مشترک اظهار داشت: ما در رابطه با موضوع محیط زیست دریای خزر، معاهدهای پنججانبه (کنوانسیون تهران) داریم که قدمت آن به دهه ۱۳۸۰ برمیگردد و عمری حدوداً ۲۰ ساله دارد. این پیمان، سندی بسیار مهم است و نشستهای دورهای کشورهای عضو آن به طور منظم برگزار میشود. موضوع کاهش تراز آب دریای خزر مسأله بسیار مهمی است که در سالهای اخیر شدت یافته است. دلایلی که برای آن ذکر میشود شامل تغییر اقلیم، تشدید تبخیر آب و همچنین کاهش ورودیهای آب به دریای خزر است. طبعاً این موارد جزو مباحث فنی محسوب میشود که سازمان حفاظت محیط زیست به آنها میپردازد. در حوزه دیپلماسی و وزارت امور خارجه، ما از هر ظرفیتی برای تقویت همکاریها میان پنج کشور ساحلی استفاده کردهایم که یکی از محورهای اصلی آن موضوع کاهش آب خزر است. بر اساس پیشبینیها، به زودی و در اواخر مرداد یا اوایل شهریور ماه، نشست دولتهای عضو کنوانسیون محیط زیست دریای خزر در تهران برگزار خواهد شد. تا جایی که بنده مطلع هستم، یکی از مهمترین موضوعات در دستور کار این اجلاس، همین بحث بررسی و مواجهه با کاهش سطح آب دریای خزر خواهد بود.
سفر وزرای تاجیکستان به تهران در راستای اجرای تفاهمات انجام شد
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره اهداف و جزئیات سفر همزمان وزرای انرژی و منابع آب و حملونقل تاجیکستان به تهران و دیدار آنها با وزیر امور خارجه، گفت: سفر دو وزیر از جمهوری تاجیکستان بسیار مهم بود و با همتایان خود و نیز وزیر امور خارجه دیدارهای خیلی خوبی داشتند. رابطه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان، رابطهای در حال شکوفا شدن بیش از پیش است. مشترکات دو ملت را همه شما میدانید؛ لازم نیست که من اینجا به آن بپردازم. باید از این پیوندهای تمدنی، تاریخی، زبانی و فرهنگی به عنوان سکو و بستری برای تحکیم روابط در حوزههای مختلف اقتصادی، تجاری و فرهنگی استفاده کنیم. این کاری است که در چند سال گذشته با شتاب بسیار خوبی شروع شده و در سطوح عالی هر دو کشور، این اراده و عزم وجود دارد که این روند را با قوت ادامه بدهیم. این سفر در راستای همین رویکرد و اجرای تفاهمهایی است که از قبل بین دو کشور، از جمله در سطح دو رئیسجمهور، انجام شده بود.
پذیرش اشتباه میتواند مقدمه تصمیم درست باشد، اما بعید میدانیم چنین شجاعتی در تصمیمگیران آمریکایی وجود داشته باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «معاون رئیسجمهور آمریکا اخیراً ترتیب اولویتهای آمریکا در جنگ با ایران را جابهجا کرده و گفته است که اولویت اول ما اکنون کاهش قیمت سوخت است و برنامه هستهای ایران در جایگاه دوم قرار میگیرد. ایران این جابهجایی اولویتها از سوی آمریکا را چطور، ارزیابی میکند؟» گفت: این نشانه تداوم سردرگمی و اثبات این واقعیت است که از ابتدا این جنگ تحمیلی هیچ مبنا و دلیلی نداشت جز ارضای مطامع یک رژیم اشغالگر در منطقه ما. از ابتدا، دلیل آغاز این جنگ تحمیلی را مقابله با خطر قریبالوقوع ایران اعلام کردند؛ خطری که بلافاصله از طرف پنتاگون رد شد و اعلام کردند که چنین چیزی اساساً وجود ندارد. در مقطعی اشاره کردند به خطر بمب هستهای ایران؛ بمبی که ۳۰ سال است در مورد آن صحبت میکنند؛ یک دروغ بزرگ. اگر بخواهیم از یک جنگ نام ببریم که مبنای اصلی آن یک دروغ بزرگ بوده، قطعاً جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است. خود را در یک باتلاقی گیر انداختند و الان برای توجیه شکستها مجبور میشوند که هر بار اهدافشان را تغییر بدهند یا اهداف جدیدی را تعریف کنند. الان دغدغه آنها بازگشایی تنگهای است که اساساً قبل از ۹ اسفند باز بود و تجاوز نظامی آنها باعث شد که منطقه ما گرفتار این ناامنی بشود و جهان از تبعات این وضعیت آسیب ببیند. با این وصف، بهترین کار برای آمریکا این است که بیش از آنکه دیرتر شود و بیشتر در این وضعیت هم خود را دچار مشکل کنند و هم دنیا را دچار تبعات این سوءمحاسبه پرتبعات و جنایتهایی که مرتکب شدند، بهتر است که خود را هرچه سریعتر خلاص کنند. پذیرش اشتباه میتواند مقدمه تصمیم درست باشد و البته ما بعید میدانیم که چنین شجاعتی در بسیاری از تصمیمگیران آمریکایی وجود داشته باشد.
پس از جنگ علیه ایران، کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدند که آمریکا شریک نامطمئن و غیرقابل اتکایی است
بقائی، در پاسخ به این پرسش که «به نظر میرسد که موضعگیری ترامپ در پیمان دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان نشانهای از هماهنگی قبلی با واشنگتن باشد. به نظر شما، آیا این موضعگیری با هدف تأثیرگذاری این پیمان بر شرایط امنیتی جدید در منطقه پس از جنگ ایران و آمریکا میتواند باشد یا خیر؟» گفت: مهمترین تحولی که در منطقه ما بعد از دو جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، به ویژه جنگ اخیر اتفاق افتاد، این بود که کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدند که آمریکا شریک نامطمئن و غیرقابل اتکایی است و حضور نظامی آمریکا در کشورهای منطقه صرفاً یک بار بوده، نه عامل امنیتزا. این دو عامل باعث شده که خیلی از کشورهای منطقه به نتیجهای برسند که ما سالها در مورد آن گفتوگو و دعوت کردیم که کشورهای منطقه به خود متکی شوند و با تقویت اعتماد متقابل سعی کنند سازوکار امنیتی درونزا ایجاد کنند.
ادامه دارد ..
