بنابر اعلام وزارت بهداشت، در متن پیام محمدرضا ظفرقندی به مناسبت ۲۲ مردادماه «روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی» آمده است: «مردم، مخاطب نظام سلامت نیستند؛ بلکه بخشی از سازندگان آن هستند. یکی از مدنیترین جلوههای حضور و مشارکت مردم در عرصه سلامت، تشکلهای مردمنهادند؛ نهادهایی که با اتکا به اعتماد عمومی، مسئولیتپذیری و مشارکت داوطلبانه، در کنار نظام سلامت برای پاسخ به نیازهای جامعه و بهبود کیفیت زندگی مردم تلاش میکنند.
تشکلهای مردمنهاد حوزه سلامت، صرفاً همراه و پشتیبان نظام سلامت نیستند؛ آنان بخشی از ظرفیت جامعه برای شناخت مسائل، شنیدن صدای مردم، یافتن راهحل و تبدیل نیازهای جامعه به اقدام و مطالبهگری مسئولانهاند. تجربه و دانش این تشکلها، که در ارتباط مستقیم با مردم و در متن مسائل واقعی جامعه شکل گرفته است، میتواند به نظام سلامت در شناخت دقیقتر مسائل و طراحی پاسخهای مؤثرتر کمک کند.
امروز بیش از سه هزار تشکل مردمنهاد حوزه سلامت، در عرصههای گوناگون، از حمایت از بیماران و پیشگیری و ارتقای سلامت تا توانبخشی و کاهش آسیبهای اجتماعی، در کنار مردم و نظام سلامت فعالیت میکنند. این حضور گسترده و داوطلبانه، سرمایهای اجتماعی برای نظام سلامت و پشتوانهای ارزشمند برای پاسخگویی بهتر به نیازهای جامعه است.
نظام سلامت، برای حرکت به سوی سلامت عادلانه و پاسخگو، نیازمند شنیدن صدای جامعه و بهرهگیری از تجربه و دانش تشکلهای مردمنهاد است. مشارکت اجتماعی نیز نباید به اطلاعرسانی و همراهی با تصمیمهای گرفتهشده محدود شود؛ مشارکت واقعی زمانی شکل میگیرد که صدای مردم و ذینفعان، پیش از تصمیمگیری شنیده شود و بتواند بر سیاستگذاری و تصمیمها اثر بگذارد.
از این رو، تقویت مشارکت اجتماعی و فراهم کردن زمینه حضور مؤثر تشکلها در فرآیندهای شناخت مسئله، تصمیمسازی، سیاستگذاری و حل مسائل سلامت، از رویکردهای مهم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. تشکلهای مردمنهاد میتوانند حلقه اتصال مؤثری میان نظام سلامت و جامعه باشند؛ بهویژه در شنیدن صدای گروههایی که کمتر فرصت حضور در فرآیندهای تصمیمگیری دارند و در انتقال مسائل و تجربه زیسته آنان به نظام سلامت.
در این مسیر، گفتوگوی مستمر با تشکلها و بهرهگیری از ظرفیت آنان، بیش از آنکه یک برنامه مناسبتی باشد، بخشی از مسیر اجتماعیتر شدن نظام سلامت است؛ مسیری که در آن دولت و جامعه مدنی، نه در برابر یکدیگر، بلکه در کنار هم برای شناخت و حل مسائل مردم تلاش میکنند. نقد، مطالبهگری و ارائه پیشنهاد از سوی تشکلها نیز میتواند فرصتی برای اصلاح سیاستها، افزایش پاسخگویی و نزدیکتر شدن تصمیمهای نظام سلامت به واقعیت زندگی مردم باشد.
بیست و دوم مردادماه را به همه کسانی تبریک میگویم که انتخاب کردهاند در کنار مردم بایستند، برای مسائل جامعه راهحل بجویند و بخشی از مسئولیت سلامت این سرزمین را داوطلبانه بر عهده بگیرند. روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، روز پاسداشت انتخابی است که از «من» آغاز میشود و به «ما» میرسد؛ انتخابی که جامعه را توانمندتر و نظام سلامت را مردمیتر میکند.
امیدوارم با تداوم این همراهی و با تکیه بر اعتماد، گفتوگو و مشارکت، مسیر حضور مؤثرتر تشکلهای مردمنهاد در نظام سلامت هموارتر شود؛ به گونهای که صدای جامعه پیش از تصمیمگیری شنیده شود، تجربه و دانش تشکلها در حل مسائل به کار گرفته شود و این سرمایه اجتماعی، بیش از پیش در خدمت سلامت و کیفیت زندگی مردم قرار گیرد.»
