رضا قیدر / مرز برای بسیاری از کشورها یک مزیت اقتصادی بزرگ محسوب میشود. شهرهایی که در نزدیکی مرز قرار دارند، معمولاً به مراکز تجارت، لجستیک، انبارداری، حملونقل و صنایع صادراتمحور تبدیل میشوند. اما در ایران، بسیاری از شهرهای مرزی همچنان با مشکلاتی مانند بیکاری، مهاجرت، کمبود سرمایهگذاری و ضعف امکانات اقتصادی مواجه هستند؛ در حالی که همین مناطق میتوانند به موتور محرک صادرات غیرنفتی تبدیل شوند.ایران با داشتن هزاران کیلومتر مرز زمینی و دریایی، همسایگی با چندین کشور و دسترسی به بازارهای مهم منطقهای، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه تجارت مرزی برخوردار است. استانهایی مانند آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان، بوشهر و هرمزگان میتوانند نقش مهمی در افزایش صادرات و گسترش ارتباطات اقتصادی با کشورهای همسایه ایفا کنند.با این حال، استفاده از این ظرفیت نیازمند تغییر نگاه به مناطق مرزی است. شهرهای مرزی نباید تنها به عنوان محل عبور کالا دیده شوند، بلکه باید به عنوان پایگاههای تولید، صادرات و خدمات تجاری مورد توجه قرار گیرند.
مرزهایی که میتوانند موتور صادرات شوند
یکی از مهمترین مزیتهای شهرهای مرزی، دسترسی مستقیم آنها به بازارهای خارجی است. کاهش فاصله حملونقل، شناخت بهتر نیازهای کشورهای همسایه و امکان ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان داخلی و خریداران خارجی، فرصتهایی ایجاد میکند که بسیاری از مناطق مرکزی کشور از آن برخوردار نیستند.کشورهای همسایه ایران، بازار بزرگی برای کالاهای ایرانی محسوب میشوند. عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، کشورهای آسیای مرکزی و حوزه قفقاز، سالانه حجم قابل توجهی کالا وارد میکنند و نزدیکی جغرافیایی ایران میتواند یک مزیت رقابتی برای تولیدکنندگان داخلی باشد.برای مثال، شهرهای مرزی غرب کشور میتوانند نقش مهمی در تجارت با عراق داشته باشند. ظرفیتهای کشاورزی، صنایع غذایی، مصالح ساختمانی، محصولات صنعتی و خدمات فنی مهندسی، فرصتهایی هستند که میتوانند از مسیر مرزهای غربی توسعه پیدا کنند. در شرق کشور نیز نزدیکی به افغانستان و پاکستان میتواند زمینهساز گسترش تجارت و ایجاد زنجیرههای صادراتی جدید باشد.اما استفاده از این فرصت نیازمند ایجاد زیرساختهای مناسب است. بسیاری از مرزهای کشور همچنان با …
