نتیجه آن است که جامعه بهجای داشتن تصویری روشن از آینده، هر روز منتظر خبر تازهای میماند که ممکن است بر زندگی یا کسبوکارش اثر بگذارد.مشکل فقط خود تصمیمها نیست؛ شیوه مواجهه با مردم نیز بخشی از مسئله است. انتشار قطرهچکانی اخبار، طرح موضوعات مهم در قالب گمانهزنی، روایتهای متفاوت و سپس میزگردهایی که گاهی به جای رفع ابهام، بر آن میافزایند، به تدریج اعتماد را فرسوده میکند. اگر قرار است تصمیمی گرفته شود، باید روشن گفته شود چرا، چگونه، از چه زمانی و با چه پیامدی اجرا خواهد شد.فعال اقتصادی نیز در همین فضای مبهم تصمیم میگیرد. او باید حقوق کارکنان را پرداخت کند، بیمه و مالیات بدهد، سرمایه در گردش فراهم کند، مواد اولیه بخرد، هزینه حملونقل و انرژی را بپردازد و همزمان با نوسان بازار و کاهش قدرت خرید مشتری روبهرو شود. اگر جرایم سنگین، تکالیف اداری تازه، سامانههای متعدد و مقررات متغیر هم اضافه شود، دیگر مسئله فقط افزایش یک هزینه نیست؛ مسئله کاهش توان ادامه دادن است.در حوزه مالیات، بحث بر سر فرار از مالیات نیست. مسئله از جایی آغاز میشود که مؤدی رسمی و شفاف احساس میکند پیوسته با تکالیف، جرایم و سختگیریهای تازه مواجه است، بدون آنکه اثر مجموع این فشارها بر بنگاه دیده شود. جریمه قرار است ابزار اجرای قانون باشد، نه اینکه گاهی وزن آن از اصل بدهی بیشتر احساس شود و ادامه فعالیت یک شرکت را دشوار کند. میان فرار مالیاتی عمدی و اشتباه اجرایی، تأخیر، اختلاف تفسیری یا خطای انسانی باید تفاوت وجود داشته باشد؛ وگرنه فعالیت رسمی به تجربهای پرهزینه تبدیل میشود.همین نگاه درباره بنزین و انرژی نیز اهمیت دارد. در شرایطی که هزینه زندگی خانوار و فعالیت بنگاه بالا رفته، هر افزایش تازه در هزینه حملونقل میتواند زنجیرهای از آثار را ایجاد کند. بنزین فقط هزینه حرکت یک خودرو نیست؛ بخشی از هزینه توزیع کالا، رفتوآمد نیروی کار، خدمات و زندگی روزمره مردم است. بنابراین تصمیم درباره آن را نمیتوان فقط با یک محاسبه کوتاهمدت سنجید؛ باید اثر آن بر قیمتها، قدرت خرید، تولید و انتظارات جامعه را هم دید.یکی از مشکلات سیاستگذاری اقتصادی این است که گاهی هر مسئله جداگانه بررسی میشود. یک دستگاه به فکر وصول بیشتر است، دستگاهی دیگر دنبال جبران هزینه خود، نهادی دیگر به دنبال کنترل مصرف و مجموعهای …
