فرخ سعیدی از چهرههای برجسته تاریخ پزشکی معاصر ایران بود؛ پزشکی که طبابت را با رسالتی فرهنگی، آموزشی و اجتماعی پیوند زد. او در سال ۱۳۰۸ در تهران زاده شد. تحصیلات مقدماتی خود را در ایران، آلمان و آمریکا گذراند و سپس از سال ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۰ میلادی در دانشگاه کرنل تحصیل کرد. سعیدی در سال ۱۹۵۴ مدرک پزشکی خود را از دانشکده پزشکی هاروارد گرفت. پسازآن، دورههای تخصصی جراحی عمومی، قفسه سینه، قلب و اطفال را در مراکز معتبر آمریکا و انگلستان گذراند و با دانشی گسترده به ایران بازگشت.
سعیدی از اوایل دهه ۱۳۴۰ در دانشگاه پهلوی شیراز، دانشگاه شیراز کنونی، فعالیت علمی و درمانی خود را آغاز کرد. او به ریاست بخش جراحی بیمارستان نمازی رسید و پسازآن، مسئولیتهایی چون ریاست دانشکده پزشکی و ریاست دانشگاه پهلوی را بر عهده گرفت. کارنامه او نشان میدهد که فقط جراحی موفق نبود، بلکه در شکلگیری آموزش عالی پزشکی نیز نقشی تعیینکننده داشت. سعیدی کوشید جراحی نوین را از مهارتی فردی به نظامی آموزشی و حرفهای ارتقا دهد.
در سالهای بعد، مسئولیتهایی چون معاونت آموزش پزشکی وزارت علوم و ریاست بخشهای جراحی چند بیمارستان تهران را پذیرفت. بااینحال، ارزش کار او تنها در گستره سمتهایش نبود، بلکه در کیفیت حضورش در این مسئولیتها جلوه میکرد. او دانش خود را در اتاق عمل محبوس نکرد و آن را به نسلهای تازه پزشکان انتقال داد. سعیدی در تربیت چندین نسل از جراحان سهمی جدی داشت و فرهنگستان علوم پزشکی ایران نیز او را از مفاخر برجسته جراحی کشور دانسته است.
یکی از مهمترین دستاوردهای او، بنیانگذاری جامعه جراحان ایران در سال ۱۳۶۹ بود؛ اقدامی که نشان میداد به سازمانیافتگی حرفه پزشکی و همافزایی علمی جراحان میاندیشد. پژوهشهای او درباره «سرطان مری» و «کیست هیداتید» نیز جایگاهش را در تولید دانش پزشکی تثبیت کرد. سعیدی در سالهای جنگ ایران و عراق نیز داوطلبانه در بیمارستانهای صحرایی به درمان مجروحان پرداخت. ازهمینرو، در حافظه همکاران و شاگردانش بهعنوان پزشکی مسئول و متعهد شناخته شد.
اما سعیدی تنها در طب و جراحی خلاصه نمیشد؛ او به فرهنگ و تاریخ ایران نیز دلبسته بود. کتاب «راهنمای تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد» که در سال ۱۳۷۶ منتشر شد، نمونهای روشن از این دلبستگی است؛ اثری که این سه میراث بزرگ را با زبانی روشن به مخاطبان عمومی معرفی میکند. کتاب «کیست هیداتید» در سال ۱۳۵۵ و «راه چهارم؛ راهنمای دانشمندان جوان ایرانی» در سال ۱۳۸۴، از دیگر آثار اوست. کتاب نخست، پشتوانه تجربه تخصصی او را نشان میدهد و کتاب دوم، بیانگر دغدغهاش برای پیشرفت علمی کشور است.
سعیدی از معدود پزشکانی بود که میان درمان، آموزش، پژوهش و فرهنگ پیوندی پایدار برقرار کرد. او هم صاحب مهارت بود و هم صاحب قلم؛ همین دو ویژگی، نامش را در تاریخ پزشکی معاصر ایران ماندگار کرده است. فرخ سعیدی سرانجام در ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، در ۹۶سالگی، درگذشت؛ اما ردپای علمی و اخلاقیاش در حافظه پزشکی کشور باقی ماند.
