علت ایجاد حس مالکیت در کودکان و نحوه صحیح برخورد با آن

علت حس مالکیت در کودکان؛ ریشه های روان شناختی و عوامل مؤثر در شکل گیری آن

اگر شما هم از آن دسته والدینی هستید که با صحنه «این اسباب بازی مال منه» و گریه های کودکانه مواجه شده اید و از خود پرسیده اید که چرا فرزندم این قدر به وسایلش وابسته است و حاضر نیست آن ها را با هیچ کس شریک شود، باید بدانید که تنها نیستید. حس مالکیت در کودکان یکی از طبیعی ترین و فراگیرترین رفتارهای دوره رشد محسوب می شود. اما سؤال اصلی این است که ریشه این پدیده چیست و چرا یک کودک خردسال، گاهی با شدت بیشتری از یک بزرگسال از دارایی خود دفاع می کند؟

درک علمی و دقیق علت حس مالکیت در کودکان، نه تنها به کاهش نگرانی والدین کمک می کند، بلکه زمینه ساز پرورش عزت نفس، مهارت های اجتماعی و مرزهای سالم در آینده کودک خواهد بود. در این مقاله به بررسی جامع ریشه های روان شناختی، شناختی، عاطفی و محیطی این پدیده می پردازیم و نشان می دهیم که چرا هر کودک به نوعی این حس را تجربه می کند.

۱. رشد شناختی و مفهوم «خود»: درک نمی کنم، پس مال من است

مهم ترین علت حس مالکیت در کودکان را باید در فرآیند رشد شناختی جستجو کرد. ژان پیاژه، روان شناس مشهور رشد، دوره دو تا هفت سالگی را «دوره پیش عملیاتی» نامیده است که ویژگی بارز آن «خودمرکزبینی» یا «خودمحوری» است. در این دوره، کودک جهان را تنها از دیدگاه خود درک می کند و تصور می کند همه چیز در دنیا برای او خلق شده است. او نمی تواند خود را جای دیگران بگذارد و بفهمد که دیگران نیز ممکن است به همان اندازه به وسایل خود نیاز داشته باشند یا از آن لذت ببرند.

علاوه بر خودمرکزبینی، در حدود ۱۸ ماهگی تا دو سالگی، کودک در حال شکل دادن مفهوم «خود» یا همان هویت فردی است. او به تازگی کشف کرده که موجودی مستقل از مادرش است. در این مرحله، هر چیزی که با بدن یا تجربه او در ارتباط باشد، به عنوان بخشی از «خود» تعریف می شود. اسباب بازی، پتو، لیوان، کفش، همه نمادهایی از گستره وجودی کودک هستند. به همین دلیل، وقتی کسی بخواهد این اشیا را از او بگیرد، کودک احساس می کند بخشی از وجودش در حال جدا شدن است. این درک ناقص از «مالکیت» و «هویت» باعث می شود که کودک نتواند بین خود و اشیائش تفاوت قائل شود؛ در واقع، او فکر می کند «من همان اسباب بازی من هستم».

علاوه بر این، توانایی کودک …