به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ در کنار اوقاتی مانند اذان صبح، ظهر و مغرب که در برنامه روزانه مسلمانان جایگاه ویژهای دارند، «نیمه شب شرعی» نیز یکی از مفاهیم کلیدی در اوقات شرعی است. این مفهوم که هر شب از رادیو و تلویزیون اعلام میشود، برای بسیاری از مخاطبان سوالاتی را ایجاد میکند که دقیقاً به چه معناست و چه کاربردی دارد. در این گزارش، با تعریف، روش محاسبه، کاربردها و زمان دقیق نیمه شب شرعی برای چند شهر ایران آشنا میشوید.
تعریف نیمه شب شرعی
نیمه شب شرعی، نقطه وسط فاصله زمانی بین غروب آفتاب و اذان صبح روز بعد محسوب میشود . برای محاسبه آن، کافی است مدت زمان شب (از غروب تا اذان صبح) را محاسبه کرده و به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم. این تقسیمبندی به معنای این نیست که نیمه شب شرعی لزوماً با نیمهشب نجومی یا ساعت ۱۲ دقیقه نیمهشب منطبق باشد؛ بلکه کاملاً وابسته به ساعات شرعی هر منطقه است و در طول سال نیز تغییر میکند . شب شرعی چه زمانی است؟
برای درک بهتر نیمه شب شرعی، ابتدا باید بدانیم «شب شرعی» به چه بازهای گفته میشود. در این زمینه، نظرات مختلفی میان فقها وجود دارد که بر اساس دو متغیر اصلی شکل گرفته است:
۱. زمان شروع شب شرعی : آیا از لحظه غروب آفتاب است یا از اذان مغرب؟
۲. زمان پایان شب شرعی : آیا تا لحظه اذان صبح است یا تا طلوع آفتاب؟
اما آنچه که معمولاً در رادیو و تلویزیون و سایتهای معتبر اوقات شرعی (بر اساس مبانی مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران) اعلام میشود، بر اساس تعریف زیر است: شب شرعی از لحظه غروب آفتاب (یا به عبارتی، ناپدید شدن قرص خورشید) شروع شده و تا لحظه اذان صبح روز بعد ادامه دارد . بر این اساس، نیمه شب شرعی، نقطه وسط این فاصله زمانی خواهد بود. اختلاف نظر مراجع تقلید
همانطور که به اختلاف در تعریف شب شرعی اشاره شد، مراجع تقلید نیز در این زمینه دیدگاههای متفاوتی دارند:
گروهی از مراجع (از جمله آیتالله خویی، آیتالله سیستانی و آیتالله صافی گلپایگانی) : نیمه شب شرعی را نقطه وسط فاصله بین غروب آفتاب تا اذان صبح میدانند .
امام خمینی : نیمه شب شرعی را نقطه وسط فاصله بین غروب آفتاب تا طلوع آفتاب محاسبه میکنند . …
