دو سوخو-۲۴ از ایران برخاستند، مأموریت خود را در قطر انجام دادند و هیچکدام به پایگاه بازنگشتند. هر دو جنگنده هنگام بازگشت هدف پدافند قرار گرفتند و چهار خدمه اجکت کردند.
به گزارش روز نو حادثه در آسمان چند دقیقه بیشتر طول نکشید، اما تعیین سرنوشت خدمه ماهها زمان برد. پیکر یکی از خلبانان به ایران رسید و از سه نفر دیگر خبری نبود.
حالا پس از نزدیک به شش ماه، یک نامه رسمی بخشی از ابهام این پرونده را کنار زده است. محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جستوجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، در نامهای به رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ از زندهبودن جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان خبر داده و محل اسارت آنها را قطر اعلام کرده است. براساس این نامه، سه نظامی ایرانی در این مدت امکان دیدار، مصاحبه یا تماس با خانوادههای خود را نداشتهاند. این اعلام، ماهیت پرونده را تغییر میدهد. مسئله دیگر یافتن سه خدمه مفقودشده نیست؛ اکنون وضعیت حقوقی آنها، تعهدات قطر و مسیر بازگشتشان به ایران اهمیت دارد. پاسخ بخش مهمی از این پرسشها در کنوانسیون سوم ژنو قرار دارد؛ سند اصلی حقوق بینالملل بشردوستانه درباره اسرای جنگی.
چهار اجکت و شش ماه انتظار
ماجرا به ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ بازمیگردد. براساس روایت رسمی منتشرشده، دو فروند سوخو-۲۴ نیروی هوایی ارتش برای انجام مأموریت رزمی به سوی یک پایگاه نظامی در قطر رفتند. جنگندهها هنگام بازگشت هدف قرار گرفتند و چهار خدمه اجکت کردند.
مجید کاظمی، یکی از چهار خدمه، جان باخت. پیکر او بعدتر به ایران منتقل و تشییع شد. جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان، اما بازنگشتند و سرنوشت آنها برای ماهها در ابهام باقی ماند. نامه اخیر ستاد کل اکنون بخش مهمی از پرونده را روشن کرده است. هر سه نفر از حادثه جان سالم به در بردهاند و زنده در قطر حضور دارند. با این اعلام، پرونده از مرحله جستوجوی مفقودان وارد مرحله تعیین وضعیت اسرا شده است.
از اینجا قانون جنگ وارد میشود
در حقوق بینالملل بشردوستانه، اسیر جنگی زندانی عادی نیست. اسارت نظامی با هدف خارجکردن رزمنده از میدان جنگ شکل میگیرد و ماهیت کیفری ندارد. حضور یک نظامی در عملیات رزمی نیز بهخودیخود او را مجرم نمیکند. کنوانسیون سوم ژنو چارچوب رفتار با اسرای جنگی را مشخص کرده …
