این جنایت، ما را به یاد حادثه معروف به «جنایت پل مدیریت تهران» میاندازد؛ جایی که دختری به خاطر «نه» گفتن، با ضربات متعدد چاقو به قتل رسید. بیگمان یکی از شاخصهای مهم در تبیین عملکرد نظام قضایی، پیشگیری از وقوع جرائمی مشابه است. درواقع وقتی میخواهیم بدانیم چرا خواستگاران مرد، پس از شنیدن «نه»، دست به خشونت میزنند، اینجاست که ابهام شروع میشود. نظام قضایی باید از انفصال و تکروی دانش حقوق در اینجا احتراز کند و با کارشناسان و پژوهشگران روانشناسی تعامل داشته باشد. ناراحت شدن پس از شنیدن پاسخ منفی در یک فرآیند خواستگاری، موضوعی طبیعی است، اما نوع واکنش به آن، تعیینکننده میزان و کیفیت نتایج عینی و اجتماعی موضوع است. اگر بخواهیم از منظر روانشناختی موضوع را کالبدشکافی کنیم، خواستگاری فرآیندی است که در آن فرد، انرژی روانی، امیدها، رویاها و بخشی از عزتنفس خود را سرمایهگذاری میکند. بنابراین، وقتی نتیجه «نه» است، فرد با یک «سوگ کوچک» روبهرو میشود.
برای درک بهتر چرایی این ناراحتی، میتوان آن را از چند لایه تحلیل کرد:
۱. از دست دادن «تصویر آینده»: وقتی کسی تصمیم میگیرد به خواستگاری برود، در ذهن خود سناریوهایی از آینده را ترسیم کرده است. پاسخ منفی، در واقع «تخریب فوری» آن تصویر است. فرد نهتنها از خود شخص «نه» نشنیده، بلکه آرزوهایش برای زندگی مشترک، برنامههای آینده و رویاهایی که برای آن فرد در ذهنش ساخته بود، همگی در لحظه فرو میریزند.
۲. احساس طرد شدن: طرد شدن یکی از دردناکترین تجربههای انسانی است. مغز انسان، طرد شدن اجتماعی را در همان نواحی پردازش میکند که «درد فیزیکی» را پردازش میکند. پاسخ منفی باعث میشود فرد احساس کند که «کافی نیست»، «دوستداشتنی نیست» یا «ارزش انتخاب شدن ندارد». این مسئله، مستقیماً عزتنفس فرد را هدف قرار میدهد.
۳. سرمایهگذاری عاطفی و زمانی: خواستگاری فرآیندی زمانبر و انرژیگیر است. فرد برای آن آماده شده، شاید در مورد آن با خانواده صحبت کرده و فشار روانی پروسه را تحمل کرده است. وقتی نتیجه منفی میشود، فرد احساس میکند تمام آن زمان و انرژی «هدررفته» است؛ این احساس «اتلاف»، خودش عامل مهمی برای ایجاد خشم یا اندوه است.
۴. ابهام و سردرگمی (فقدان پاسخ …
