طبیعتگردی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین شاخههای گردشگری تبدیل شده است. افزایش علاقه مردم به کوهستان، جنگل، مناطق بکر و چشماندازهای طبیعی، فرصت ارزشمندی برای توسعه گردشگری پایدار و رونق اقتصادی جوامع محلی فراهم کرده است. با این حال، در کنار رشد تورهای حرفهای و قانونی، پدیدهای نگرانکننده نیز در حال گسترش است؛ برگزاری تورهای غیرمجاز و فاقد نظارت تخصصی.
تور طبیعتگردی تنها به معنای جمع کردن تعدادی مسافر و حرکت به سوی یک منطقه طبیعی نیست. طبیعت، بهویژه در مناطق کوهستانی و بکر، نیازمند شناخت، تجربه، برنامهریزی و مسئولیتپذیری است. یک راهنمای حرفهای باید علاوه بر شناخت مسیر و جاذبهها، با اصول ایمنی، کمکهای اولیه، مدیریت بحران، شرایط آبوهوایی، حفاظت از محیطزیست و ظرفیتهای فرهنگی و اجتماعی مقصد آشنا باشد.
یکی از مهمترین نگرانیها درباره تورهای غیرمجاز، به خطر افتادن جان و سلامت گردشگران است. طبیعت قابل پیشبینی نیست. تغییر ناگهانی شرایط جوی، گمشدن افراد، سقوط، آسیبهای جسمانی، سیلاب یا حوادث کوهستانی میتواند در کوتاهترین زمان یک سفر تفریحی را به حادثهای جدی تبدیل کند. در چنین شرایطی، نبود یک مسئول حرفهای و پاسخگو میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
موضوع مهم دیگر، نبود یا ابهام در پوششهای بیمهای و مسئولیت حقوقی است. گردشگری که با یک تور غیرمجاز همراه میشود، ممکن است از بسیاری از حمایتهایی که در یک برنامه قانونی و سازمانیافته پیشبینی میشود برخوردار نباشد. این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که حادثهای برای یکی از اعضای گروه رخ دهد.
از سوی دیگر، فعالیتهای غیرحرفهای میتواند مستقیماً به محیطزیست آسیب وارد کند. ورود گروههای بزرگ به مناطق حساس، رها کردن زباله، روشن کردن آتش در مکانهای نامناسب، خروج از مسیرهای مشخص، تخریب پوشش گیاهی و ایجاد مزاحمت برای حیاتوحش، نمونههایی از پیامدهای …
