والدین امروز در فشار و نگرانی شدیدی بابت آینده فرزندشان هستند؛ چراکه میان مدارس دولتی شلوغ و بعضاً با کیفیت آموزشی پایین و مدارس غیرانتفاعی پرهزینه با شهریههای نجومی، قبولی در آزمون تیزهوشان به تنها پناهگاه رویاهایی که
خانوادهها برای آینده فرزندشان دارند تبدیل شده است.این اضطراب، ریشهای واقعی دارد؛ آینده تحصیلی، صندلی دانشگاه و موقعیت شغلی بهتر، همه در گرو همین رقابت نفسگیر است که از کلاس هفتم شروع میشود، شانس بعدی هم در کلاس دهم ادامه پیدا میکند و در کنکور به اوج میرسد. اما آیا این نگرانی، مجوز آن را صادر میکند که کودکی و نوجوانی فرزندانمان را نادیده بگیریم و فشاری سخت به بچهای که باید تجربههایی متناسب با سنش داشته باشد وارد کنیم؟
متأسفانه در سایه غفلت متولیان و هراس والدین، چیزی شبیه مافیا در زمینه قبولی تیزهوشان هم مشابه کنکور متولد شده است؛ شبکهای که دقیقاً با همان فرمول مافیای کنکور، روحیه و نشاط کودکان را با ایجاد برساختی مهم از قبولی در تیزهوشان در راستای کسب درآمد بیشتر خودش به گروگان گرفته است. این جریان، برای فروش کتابها، کلاسهای تستزنی و آزمونهای شبیهساز، مدام بر طبل ایجاد اضطراب میکوبد تا والدین را به این باور برسانند که اگر فرزندشان در ۱۲ سالگی به این ایستگاه نرسد، قطار موفقیت را برای همیشه از دست داده است. آنها کودکی را به یک پروژه مهندسیشده تبدیل کردهاند که در آن، صندلی مدرسه مهمتر از سلامت روان است.
فاجعه زمانی عمیقتر میشود که بدانیم خود آزمون تیزهوشان، ابزاری ناقص برای سنجش است و فقط نوعی خاص از هوش را مورد آزمون قرار میدهد. علم روانشناسی تربیتی بهصراحت از «هوشهای چندگانه» سخن میگوید؛ اما آزمون تیزهوشان، تنها بر لایهای نازک از هوش منطقی، سرعت و حافظه متمرکز است. چه بسیار نوابغ هنر، هوش هیجانی، تعاملات اجتماعی و خلاقیت که پشت سد این آزمونهای غیراستاندارد، برچسب ناموفق و غیرباهوش میخورند. ما با تحمیل استرسی شبیه کنکور به دنیای لطیف کودکان، فرسودگی زودهنگامی را ترویج میکنیم که متناسب با تابآوری بچهها نیست.
از بچههایی که امسال آزمون داشتند که گذشت؛ اما والدین عزیز! تیزهوشان نه «بهشت موفقیت» است و نه قبولی در آن، پایان جهان. بیایید پیش از آنکه کودک را به ماشین تستزنی …
