به گزارش خبرفوری، اما مطالعات جدید تصویر پیچیدهتر و نگرانکنندهتری را پیش رو گذاشتهاند: بخش بزرگی از این عقبنشینی، نه فقط حاصل اقلیم، بلکه نتیجه مستقیم کاهش جریان و افزایش برداشت از رود ولگا در روسیه است؛ رودخانهای که ستون فقرات تغذیه کاسپین به شمار میرود.
ولگا؛ شریان اصلی کاسپین
ولگا بزرگترین رود اروپا و مهمترین منبع ورودی آب به دریای خزر است. بنا بر برآوردهای رایج، بیش از ۸۵ درصد آب ورودی به کاسپین از همین رود تامین میشود. به همین دلیل هر تغییری در رژیم آبدهی ولگا، بهسرعت در تراز آب دریای خزر منعکس میشود. اگر پیشتر تصور میشد که کاهش سطح دریا عمدتا ناشی از نوسانات طبیعی و گرمایش جهانی است، اکنون روشن شده که مدیریت آب در حوضه ولگا و سدسازیها، برداشتهای صنعتی و کشاورزی، و تغییرات انسانی در مسیر این رود نقش تعیینکنندهتری پیدا کردهاند.
در چنین شرایطی، گزارشهایی که سهمی نزدیک به ۶۰ درصد از افت سطح دریا را به کاهش جریان و افزایش برداشت از ولگا نسبت میدهند، عملا معادله را تغییر میدهند. یعنی مسئله فقط «کاهش بارش» یا «افزایش دما» نیست؛ بلکه پای تصمیمات انسانی، مداخلههای مهندسی و سیاست آبی روسیه نیز در میان است.
بیشتر بخوانید:
چرا نمایندگان با الحاق ایران به کنوانسیون خزر مخالفاند؟
قرارداد آخال و جابجایی تلخ مرزها؛ وقتی زمینهای ایران رنگ روسی گرفتند
اوکراین پدافندهای اطراف کاخ پوتین را زد | اقامتگاه بدون دفاع ماند
ضربه مستقیم به ایران
برای ایران، این بحران صرفا یک موضوع محیطزیستی نیست؛ یک تهدید اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی است. پایین رفتن سطح آب خزر، نخست تالابهای شمال کشور را تحت فشار قرار میدهد. تالابهای گرگان و انزلی از جمله آسیبپذیرترین مناطقاند؛ جاهایی که در اثر کاهش تراز آب، افت کیفیت اکوسیستم، افزایش شوری، رسوبگذاری، کاهش تنوع زیستی و اختلال در چرخه تغذیه آبزیان، بهتدریج کارکرد طبیعی خود را از دست میدهند.
این بحران، تنها به تالابها محدود نمیشود. سواحل ایران در خزر که بخشی از آنها محل گردشگری، صید، فعالیتهای بندری و سکونتهای محلی هستند، با پسروی آب دچار تغییرات جدی میشوند. در برخی نقاط، فاصله خط ساحلی …
