در شرایطی که طی روزهای اخیر هشدارهایی درباره کاهش ذخایر راهبردی دارو مطرح شده، فعالان حوزه سلامت معتقدند چالشهای بازار دارو تنها به کمبود برخی اقلام محدود نمیشود. افزایش قیمتها، بدهی انباشته بیمهها، دشواری واردات و گسترش فروش دارو خارج از شبکه رسمی، از جمله مشکلاتی است که به گفته کارشناسان میتواند دسترسی بیماران به دارو را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.
دکتر رسول نظریفرد، داروساز و مؤسس داروخانه بیماران خاص، از وضعیت فعلی بازار دارو، دلایل کمبود برخی اقلام و تهدیدهای پیش روی نظام تأمین دارو میگوید. کمبودها بیشتر در داروهای اعصاب و بیماران خاص
نظریفرد با اشاره به وضعیت فعلی دارو در کشور میگوید: «بخش زیادی از کمبودها مربوط به برندهای دارویی است و کمبود داروهای ژنریک کمتر دیده میشود. اما در برخی گروهها همچنان کمبود جدی داریم.»
او ادامه میدهد: «در میان داروهای عمومی، بیشترین کمبود مربوط به داروهای اعصاب و روان است. در حوزه بیماران خاص هم با کمبود برخی داروهای هورمونی، فرآوردههای خونی، داروهای ضدقارچ و تعدادی از داروهای تخصصی وارداتی مواجه هستیم که بعضی از آنها دو تا سه ماه است در بازار کمبود دارند.»
به گفته این داروساز، زمانی که یک دارو دچار کمبود میشود، بازگرداندن آن به بازار بهتنهایی مشکل را حل نمیکند: «وقتی دارویی مدتی نایاب میشود، بیماران برای چند ماه آینده خود دارو ذخیره میکنند. در نتیجه بازار باید چند برابر حالت عادی تأمین شود تا کمبود جبران شود.» داروهای کمیاب از چه مسیری سر از بازار غیررسمی درمیآورند؟
نظریفرد یکی از مهمترین مشکلات فعلی را خروج دارو از شبکه رسمی توزیع میداند و میگوید: «متأسفانه بسیاری از داروهایی که در داروخانه پیدا نمیشوند، در بازار غیررسمی و فضای مجازی موجود هستند. این یعنی دارو از یک جایی نشت پیدا میکند و به دست واسطهها میرسد.»
به گفته او، برخی افراد داروهای کمیاب را از بازار جمعآوری و احتکار میکنند و سپس با قیمتهای چندبرابری میفروشند: «دارویی که بیمار میتواند با نسخه و بیمه با چندصد هزار تومان تهیه کند، گاهی در بازار غیررسمی با قیمتهای چندمیلیونی فروخته میشود. …
