طالبان پنجمین سال حکومت خود را با رژه «پیروزی» در کابل و در مقابل سفارت سابق آمریکا جشن گرفت؛ اما پشت این نمایش ثبات، افغانستان با محرومیت گسترده زنان، کاهش شدید کمکهای خارجی، گرسنگی میلیونها کودک، اقتصاد شکننده و تهدیدهای امنیتی متعدد روبهرو است که آینده حکومت طالبان را مبهم نگه داشتهاند. پرچمها و بنرهای روز پیروزی در جایی به نمایش درآمدند که تا آگوست ۲۰۲۱ یکی از مهمترین نمادهای حضور ۲۰ساله آمریکا در افغانستان بود. سراجالدین حقانی، وزیر کشور طالبان، در پیامی ویدئویی گفت بازگشت این گروه به قدرت نتیجه «روحیه، شجاعت» و «یاری الهی» بوده است؛ هرچند در اعترافی کمسابقه پذیرفت هنوز «مسائل و مشکلاتی» وجود دارد.
این تصویر دوگانه، شاید دقیقترین توصیف از افغانستان پنج سال پس از سقوط کابل و سلطه مجدد طالبان بر این کشور باشد. طالبان توانسته ساختار قدرت خود را حفظ کرده، از فروپاشی حکومت جلوگیری کند و برخلاف برخی پیشبینیهای ۲۰۲۱، کشور نیز به شکل کامل در هرجومرج فرو نرفته است؛ اما ثبات سیاسی با رفاه یا امنیت اجتماعی یکی نیست.
در هفتههای منتهی به سالگرد حکومت طالبان، چند مقام این گروه در شمال شرق افغانستان هدف ترور قرار گرفتند. اواخر جولای مدیر اطلاعات طالبان در بدخشان در حملهای کشته شد که شاخه خراسان داعش مسئولیت آن را بر عهده گرفت. چند هفته بعد رسانههای محلی از کشتهشدن شهردار مرکز همین ولایت در حملهای دیگر خبر دادند
. در عین حال، افغانستان برخلاف نگرانیهای نخستین سال پس از خروج آمریکا، به پناهگاه گستردهای برای گروههای تروریستی بینالمللی تبدیل نشده است. با این همه، ضعف نهادهای حکومتی و گسترش فقر، فضاهایی ایجاد کرده که داعش شاخه خراسان و القاعده همچنان در آنها فعال هستند.
این وضعیت در برابر هزینهای تاریخی قرار میگیرد. آمریکا طی ۲۰ سال جنگ در افغانستان حدود ۲.۳ تریلیون دلار هزینه کرد. با این حال، پنج سال پس از خروج آشفته نیروهای آمریکایی، بسیاری از اهدافی که برای توجیه آن حضور مطرح میشدند، نهتنها محقق نشدهاند، …
