چری چگونه از بابل به برزیل رسید؟چری
مسیر چری از ایران به برزیل، روایت تغییر استراتژی یک خودروساز چینی است؛ شرکتی که در ابتدای مسیر جهانیشدن، ایران را بازاری برای آزمونوخطا و حتا پایگاهی برای توسعه منطقهای میدید، اما امروز یکی از برندهای زیرمجموعهاش، جتور، در بازاری مانند برزیل به دنبال ایجاد ظرفیت تولید است.
چری ابتدا در ایران تجربه مونتاژ و تولید CKD را به دست آورد، اما نقطه عطف این حضور، سال ۲۰۰۷ بود؛ زمانی که چری، ایرانخودرو و شرکت کانادایی Solitac برای ایجاد یک شرکت مشترک به توافق رسیدند. ارزش سرمایهگذاری پروژه ۳۷۰ میلیون دلار اعلام شد. براساس گزارش China Daily، سهم ایرانخودرو ۴۹ درصد، چری ۳۰ درصد و Solitac حدود ۲۱ درصد بود. محل اجرای پروژه نیز بابل در استان مازندران تعیین شد.
برنامه بلندپروازانه بود: کارخانه قرار بود خودرو Chery QQ6 یا S21 را به صورت CKD تولید کند و ظرفیت آن در نهایت به ۲۰۰ هزار دستگاه در سال برسد. بخشی از تولید نیز قرار بود علاوه بر بازار ایران، به کشورهای منطقه صادر شود. China Daily در همان زمان گزارش کرد که چری انتظار داشت کارخانه حدود ۹ ماه پس از توافق وارد مرحله بهرهبرداری شود.
اهمیت پروژه فقط به عدد ۳۷۰ میلیون دلار محدود نمیشد. یین تونگیائو، رییس وقت چری، در گفتوگویی که خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش کرده و China Daily آن را منتشر کرده است، گفت همکاری با ایران میتواند رقابتپذیری چری را در ایران و حتا خاورمیانه افزایش دهد و به این شرکت در تبدیل شدن به یک «برند چینی در بازار جهانی» کمک کند.
به بیان دیگر، ایران برای چری آن روزها صرفاً بازار فروش نبود؛ قرار بود بخشی از نقشه جهانیشدن این شرکت باشد. حتا نشریه تخصصی Site Selection در سال ۲۰۰۸، پروژه بابل را در میان ۱۰ معامله برتر سرمایهگذاری سال ۲۰۰۷ قرار داد و نوشت چری انتظار داشت کارخانه را تا اواسط ۲۰۰۸ راهاندازی کند.
اما این پروژه به آن آیندهای که در زمان امضای توافق ترسیم شده بود نرسید. چری در ایران به فعالیت خود ادامه داد، اما کارخانه ۳۷۰ میلیون دلاری بابل به یک نقطه عطف ناتمام در مسیر حضور صنعتی این شرکت تبدیل شد. در سالهای بعد نیز تشدید تحریمها و محدودیتهای ناشی از آن، امکان سرمایهگذاری و همکاری گسترده خودروسازان خارجی در ایران را دشوارتر کرد.
در سوی دیگر، چری مسیر جهانیشدن خود را متوقف نکرد. این شرکت بهتدریج از یک خودروساز چینی با تمرکز بر بازارهای صادراتی محدود، به گروهی با چند برند بینالمللی تبدیل شد. جتور، یکی از همین برندها، اکنون در حال توسعه حضور خود در برزیل است؛ بازاری که برای آن نه فقط فروش، بلکه تولید محلی اهمیت دارد.
رویترز در سال ۲۰۲۶ گزارش داد جتور برای تولید در برزیل گزینه استفاده از ظرفیت کارخانههای موجود و کماستفاده را بررسی میکند؛ مدلی که میتواند هزینه و زمان ورود به بازار را نسبت به ساخت کارخانهای جدید کاهش دهد.
این مقایسه، پرسش مهمی را پیش میکشد: چری چگونه از بابل به برزیل رسید؟
پاسخ را شاید بتوان در یک تفاوت خلاصه کرد. بابل ایران زمانی قرار بود سکوی جهانیشدن چری باشد، اما امروز چری و زیرمجموعههایش بازارهایی را انتخاب میکنند که حجم تقاضا، امکان صادرات، ثبات مقررات و بازگشت سرمایه، توجیه روشنتری برای سرمایهگذاری ایجاد میکند.
چری در ایران کارآموزی کرد، آزمونوخطا کرد و حتا برای سرمایهگذاری ۳۷۰ میلیون دلاری برنامه ریخت؛ اما درست در نقطهای که قرار بود تجربه به سرمایهگذاری بزرگ تبدیل شود، فرصت از دست رفت. بابل در نهایت بیشتر از آنکه آغاز حضور صنعتی بزرگ چری در ایران باشد، به نماد فرصتی تبدیل شد که ایران از دست داد؛ و برزیل، مقصد نسلی تازه از توسعه جهانی این گروه چینی است.بیشتر بخوانید: قطعهساز قطعه نمیدهد، خودروساز خودرو، دولت سوخت؛ سه ضلع بنبست اقتصاد دستوری استانداردهای ۱۲۲گانه از مهر ۱۴۰۶؛ آزمون سخت خودروسازان برای عبور از پلتفرمهای قدیمی بحران هرمز به صنعت خودرو جهان رسید؛ از تویوتا تا مونتاژکاران ایران وقتی جاده مخصوص موتور رسانههای منتقد را خاموش میکند خودرو؛ کالای سرمایهای یا راه فرار از ریال؟ تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید. جتور چری صنعت خودرو
