بازخوانی «عملیات آژاکس ۱۹۵۳» در قاب شبکه پرس‌تی‌وی

فرهنگی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، داوود مرادیان مستندساز در تازه‌ترین اثر خود با عنوان «عملیات آژاکس 1953» سراغ یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران رفته و با استفاده از اسناد کمتر دیده‌شده و تحلیل‌های تاریخی، مسیر منتهی به سقوط دولت محمد مصدق در سال 1332 را بازخوانی کرده است؛ مستندی که چهارشنبه 28 مرداد، همزمان با سالروز کودتای 28 مرداد، از شبکه تلویزیونی پرس‌تی‌وی پخش شد.

در کارنامه مرادیان، ساخت مستندهایی همچون «رؤیای آجری»، «چهل‌وسه روز»، «بعد حصر»، «دشمن ملت»، «سلاح ایرانی»، «پرونده باز» و مجموعه شش‌قسمتی «کلاشینکف‌های آمریکایی» دیده می‌شود. مرادیان در «عملیات آژاکس 1953» تلاش کرده است از یک روایت صرفاً تاریخی فاصله بگیرد و کودتای 28 مرداد را در قالب الگویی برای بررسی مداخلات سیاسی در کشورهای مختلف مورد توجه قرار دهد.

او درباره ایده اصلی مستند می‌گوید: مبنای فکری برای طراحی شکل پرداخت به کودتای 28 مرداد در این مستند، صرفاً یک رویداد تاریخی نبود. بنای ما بر این بود که نشان بدهیم عملیاتی مثل عملیات آژاکس در واقع به یک الگو در تاریخ معاصر تبدیل شده است و همچنان درباره آن بحث می‌شود.

به گفته کارگردان «عملیات آژاکس 1953»، تحولات مرتبط با نفت و منابع انرژی در منطقه نیز از جمله موضوعاتی است که در این مستند مورد توجه قرار گرفته و سازندگان تلاش کرده‌اند با استفاده از این موضوعات، روایتی نزدیک‌تر به دغدغه‌های امروز ارائه دهند.

کودتایی با زوایای همچنان محل بحث

مرادیان معتقد است کودتای 28 مرداد همچنان زوایای مختلفی دارد که درباره آنها بحث و بررسی تاریخی ادامه دارد. او همچنین به نمونه‌هایی مانند گواتمالا اشاره می‌کند که از نگاه سازندگان مستند، امکان مقایسه و بررسی تطبیقی درباره نقش قدرت‌های خارجی در تحولات سیاسی کشورهای مختلف را فراهم می‌کند.

او می‌گوید هدف سازندگان، طرح این پرسش برای مخاطب بین‌المللی پرس‌تی‌وی بوده است که آیا می‌توان میان برخی مداخلات سیاسی در کشورهای مختلف، الگوهای مشترکی پیدا کرد یا نه. تغییر راهبردی روایت/راه‌اندازی پرس‌تی‌وی عبری و واکنش گسترده رسانه‌های صهیونیستی

نقش عوامل داخلی و خارجی در روایت مستند

یکی از محورهای «عملیات …