صفحه اقتصاد -
انتشار خبرهایی درباره اعمال محدودیت برای خودروهای قدیمی، بار دیگر موضوع فرسودگی ناوگان را به یکی از مسائل مهم اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل کرده است. در روزهای اخیر، اخباری درباره محدودیت سهمیه سوخت یا فعالیت برخی خودروهای مدل ۱۳۸۵ و قبل از آن منتشر شده، اما باید توجه داشت که فرسوده محسوب شدن خودرو صرفاً بر اساس سال ساخت تعیین نمیشود و نوع خودرو، نوع کاربری، وضعیت فنی، میزان آلایندگی و ضوابط معاینه فنی نیز در تعیین وضعیت آن مؤثر است.
با این حال، مسئله اصلی پابرجاست، خودروی مدل ۱۳۸۵ امروز حدود ۲۰ سال عمر دارد و بخش قابلتوجهی از خودروهای قدیمی کشور همچنان در حال تردد هستند. پرسش مهم این است که آیا سیاستگذار میتواند بدون فراهم کردن امکان مالی برای جایگزینی خودرو، صرفاً با اعمال محدودیت، مالکان را به سمت اسقاط سوق دهد؟ خودروهای مدل ۱۳۸۵ و قبل، قانون چه میگوید؟
در مقررات مربوط به فرسودگی، سن خودرو بهتنهایی معیار کافی برای ممنوعیت تردد نیست. قانون هوای پاک و آییننامههای مرتبط، فرسودگی را در ارتباط با سن مجاز، نوع وسیله نقلیه، کاربری و وضعیت فنی آن تعریف میکنند و برای خودروهای مختلف نیز دورههای متفاوتی در نظر گرفته شده است.
از این رو، نمیتوان بهصورت کلی اعلام کرد که تمام خودروهای مدل ۱۳۸۵ و قبل، صرفاً به دلیل سن، مشمول یک حکم یکسان هستند. آنچه اهمیت دارد این است که سیاستگذار باید پیش از اجرای هر محدودیت جدید، ضابطه دقیق، گروههای مشمول، زمان اجرا و نحوه جایگزینی خودروهای فرسوده را شفاف اعلام کند.
این موضوع بهویژه برای خودروهای عمومی و خودروهایی که وسیله اصلی درآمد مالک هستند اهمیت بیشتری دارد. برای یک راننده تاکسی یا مسافرکش، خودرو صرفاً یک دارایی نیست؛ ابزار کسب درآمد است و حذف آن بدون جایگزین، میتواند مستقیماً درآمد خانوار را کاهش دهد. چه تعداد خودروهای فرسوده در کشور وجود دارد؟
خودروی فرسوده هزینههایی ایجاد میکند که همه آنها در قیمت خودرو دیده نمیشود، مصرف سوخت بالاتر، تعمیرات بیشتر، آلایندگی، کاهش ایمنی و افزایش هزینههای اجتماعی ناشی از آلودگی هوا بخشی از این هزینههاست.
بر اساس اظهارات مسئولان، تعداد خودروها و موتورسیکلتهای فرسوده کشور به چندین میلیون دستگاه میرسد. در بخش …
