صفحه اقتصاد -
تغییر مسیر فعالیت بخشی از تجار ایرانی از امارات به چین، نشانهای از تحول در مسیرهای تجارت خارجی ایران است. بر اساس اظهارات علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی تهران، محدودیتهای ایجادشده در مبادلات تجاری و مالی با امارات باعث شده فعالان اقتصادی به دنبال مسیرها و مراکز جایگزین برای ادامه فعالیت خود باشند.
شریعتی گفته است بخش قابل توجهی از تجار ایرانی فعال در امارات، فعالیت تجاری واقعی داشتهاند و گروه دیگری نیز از طریق شرکتهای صوری فعالیت میکردند. به گفته او، تجار واقعی نیز در شرایط جدید به سمت چین حرکت کردهاند؛ کشوری که از سوی این فعال اقتصادی به عنوان شریک نخست تجاری ایران معرفی شده است.
اهمیت این جابهجایی زمانی بیشتر مشخص میشود که نقش امارات در تجارت ایران را از خودِ حجم تجارت با این کشور تفکیک کنیم. طبق توضیح شریعتی، پیش از جنگ، تنها حدود ۱۰ درصد از تجارت ایران و امارات به خود این کشور مربوط بوده و بخش عمده مبادلات، کالاهای کشورهای دیگر بوده که از مسیر امارات و با استفاده از ظرفیتهای مالی و تجاری این کشور انجام میشده است.
در چنین شرایطی، تغییر مسیر تجارت الزاماً به معنای حذف یکباره امارات از زنجیره تجارت ایران نیست، بلکه میتواند به معنای توزیع مجدد مسیرهای تأمین، تسویه و انتقال کالا باشد. چین در این میان به دلیل جایگاه خود در تجارت خارجی ایران، ظرفیت بیشتری برای جذب بخشی از این فعالیتها دارد.
همزمان، مسیرهای شمالی، مرزهای زمینی و خطوط ریلی شرق کشور نیز در حال تبدیل شدن به گزینههای مهمتر برای جابهجایی کالا هستند. این تغییر میتواند در صورت تداوم، ساختار لجستیکی تجارت ایران را متنوعتر کند و وابستگی بخشی از مبادلات به یک مرکز واسطهای را کاهش دهد.
در مجموع، کوچ بخشی از تجار ایرانی از امارات به چین را میتوان بخشی از بازآرایی مسیرهای تجارت خارجی ایران دانست؛ تغییری که در کنار محدودیتهای مبادلاتی، توسعه مسیرهای زمینی و ریلی و تقویت ارتباط مستقیمتر با شرکای تجاری میتواند الگوی جابهجایی کالا و فعالیت تجار ایرانی را در ماههای آینده تغییر دهد.
…
