امیررضا محمدی؛ روزنامهنگار / پیچیدگیهایی که ایران امروز با آن مواجه است، مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی را بر آن داشت که بر محور آرمان مشروطیت، پاسخ چگونگی دستیابی به الگوی توسعه ایرانی را با همراهی استادان تراز تاریخ ایران به بوته اندیشهورزی بسپارد. نشست تخصصی «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران» عصر یکشنبه، ۱۸ مرداد در محل این مرکز برگزار شد که در ادامه گزارش این مجلس پنج ساعته به دبیری علمی اسماعیل شمس، استادیار تاریخ دانشگاه علامه طباطبایی و مدیر بخش پژوهشهای کردی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی را میخوانید.
عامل همبستگی ایران جدید
کاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی در آغاز این برنامه گفت: «جنبش مشروطه در ١٢٠ سال پیش با آرزوی عدالت جان گرفت و سپس گسترش مفهومی و شکلی یافت و تبدیل به خواستی ملی برای ورود به جهانی نو شد؛ جهانی که نه فقط پارلمان، قانون و حقوق و آزادیهای اساسیطلب میکند که اساساً نگاهی نو و دگرگونشده به خود انسان و مفاهیم مُقَوم جامعه دارد. در حقیقت مشروطه بسان پلی بود که ایران را از دنیای سنتی و کهن به عصری مدرن رهنمون کرد. بهراستی زمینهساز و سبب بنیادین مشروطه ایران را باید در مواجهه تکاندهنده نخبگان ایرانی با ترقی ملل اروپایی و بعدتر در میان آسیاییها، در ژاپن جستوجو کرد.
اساس جنبش مشروطیت را میتوان پاسخی به عقبماندگی ایران و آغاز کوششها به جانب ترقی جامعه دانست و این تکاپو تا امروز همچنان ادامه یافته است. از آن زمان تا امروز پس از ۱۲۰ سال، پرسشی همچنان بیپاسخ مانده است؛ جامعه ایران چگونه میتواند به توسعهای پایدار و بادوام برسد؟ باور دارم بزرگترین عامل همبستگی ملی ایرانِ جدید، میتواند اتحاد حول محور توسعه کشور و در پی آن ایجاد رفاه و فرصتهای برابر برای همه شهروندان باشد.»
تلقی ناقص روشنفکران
منصوره اتحادیه، استاد بازنشسته تاریخ دانشگاه تهران هم درباره علل ناکامی انقلاب مشروطه توضیح داد و بیان کرد: «حدود ۱۲۰ سال از انقلاب مشروطه میگذرد و ما …
![[لیلا اردبیلی] میراث فرهنگی؛ فراتر از دیوار و سنگ](/news/u/2026-08-23/ettelaat-j0awm.jpg)
