فروش پلتفرمهای بزرگ خردهفروشی آنلاین در سال ۱۴۰۳ به حدود ۸۹.۵ همت رسیده و در سوی دیگر، ارزش بازار فروشگاههای اینستاگرامی نیز در گزارش سال انجمن تجارت الکترونیک حدود ۸۸.۸ همت برآورد شده است. طبق همین گزارش سهم بازارگاههای آنلاین از خردهفروشی کشور همچنان کمتر از ۵ درصد است، یکچهارم فروش آنها حالا به اعتبار و BNPL وابسته شده و نزدیک به نیمی از فروششان هنوز در تهران اتفاق میافتد. در سوی دیگر نیز بازاری تقریبا هماندازه بازارگاههای رسمی روی اینستاگرامی شکل گرفته که از سال ۱۴۰۱ در ایران فیلتر است و بخش مهمی از فعالیت اقتصادی آن اساسا در آمارهای رسمی دیده نمیشود.
به گزارش پیوست، «گزارش تجارت الکترونیک ایران ۱۴۰۳» بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ را بررسی کرده و در دو فصل اصلی به خردهفروشی برخط رسمی و تجارت اجتماعی با تمرکز بر اینستاگرام پرداخته است. فصل نخست تلاش میکند اندازه کل بازار خردهفروشی کشور را برآورد و سپس سهم بازارگاههای آنلاین را از این بازار محاسبه کند.
طبق این گزارش برای محاسبه سهم خردهفروشی آنلاین، باید دو عدد مشخص باشد؛ کل بازار خردهفروشی کشور بهعنوان مخرج و میزان فروش آنلاین بهعنوان صورت کسر. موضوعی که یکی از پیچیدهترین بخشهای پژوهش هم بوده است چون داده ثبتی و یکپارچهای که اندازه کل خردهفروشی ایران را نشان دهد وجود ندارد و پژوهشگران این گزارش مجبور شدهاند بازار را از ترکیب چند منبع مختلف بازسازی کنند.
محاسبات این گزارش بر مبنای دادههای ۹ شرکت بزرگ عضو کمیسیون خردهفروشی انجمن تجارت الکترونیک تهران مانند دیجیکالا، اسنپشاپ، تپسیشاپ، بانیمد، باسلام، خانومی، تکنولایف، ترب، ایمالز و همراهتل تهیه شده است. کالاهای تندمصرف یا FMCG مانند خوراکیها در محاسبه سهم بازار کنار گذاشته شدهاند، زیرا داده پلتفرمهایی مانند اسنپمارکت و اُکالا در اختیار پژوهش نبوده است و این یعنی تقریباً نیمی از بازار بالقوه خردهفروشی از محاسبه سهم آنلاین حذف شده است. خدمات، حملونقل، مسکن و ارتباطات نیز به دلیل اینکه در تعریف مورد استفاده گزارش خردهفروشی کالا محسوب نمیشوند، از محاسبات حذف شدهاند.
بنابراین عددی که در ادامه با عنوان «سهم خردهفروشی آنلاین» ارائه میشود، سهم تمام تجارت الکترونیکی ایران از تمام هزینه خانوار یا کل اقتصاد نیست؛ بلکه …
