این علائم به شما می‌گوید کمبود یُد دارید | ۱۰ نشانه شایع کمبود ید در بدن

نورنیوز-گروه اجتماعی : شرکت داروسازی Enveda روز سه‌شنبه از نتایج مثبت نخستین مطالعه انسانی داروی آزمایشی خود با نام ENV-308 خبر داد؛ ترکیبی که با تقلید از یکی از مولکول‌هایی که بدن هنگام ورزش تولید می‌کند، طراحی شده است.

بر پایه بیانیه این شرکت، نتایج اولیه نشان می‌دهد این دارو در افراد سالم، ایمن و قابل‌تحمل بوده است. شرکت امیدوار است ENV-308 در آینده بتواند به افراد در حفظ کاهش وزن و جلوگیری از تحلیل توده عضلانی کمک کند؛ آن هم بدون برخی عوارض گوارشی شناخته‌شده داروهای محبوب خانواده GLP-1 مانند سماگلوتاید. راز «قرص ورزش» در چیست؟

ENV-308 در واقع قرار نیست تمام پیچیدگی‌های ورزش را در قالب یک قرص بازسازی کند. ایده آن بسیار مشخص‌تر است: تقلید از اثر یک مولکول طبیعی به نام N-lactoyl-phenylalanine یا به اختصار Lac-Phe.

دانشمندان در سال‌های اخیر متوجه شده‌اند که میزان Lac-Phe در بدن در جریان ورزش شدید افزایش می‌یابد. این مولکول پس از غذا خوردن نیز تولید می‌شود و مطالعات انجام‌شده روی حیوانات نشان داده‌اند که می‌تواند در کاهش اشتها نقش داشته باشد.

در آزمایش‌هایی روی موش‌های چاق، درمان با Lac-Phe با کاهش وزن همراه بوده است؛ یافته‌ای که توجه پژوهشگران را به ظرفیت احتمالی این مولکول برای مقابله با چاقی جلب کرده است.

اما یک مشکل وجود دارد: Lac-Phe طبیعی مدت زیادی در بدن باقی نمی‌ماند. ENV-308 با هدف حل همین مشکل طراحی شده است؛ دارویی که بتواند اثر مشابهی ایجاد کند و آن‌قدر در بدن بماند که مصرف آن به شکل یک قرص روزانه امکان‌پذیر باشد.

به گفته Enveda، این ترکیب با کمک مدل هوش مصنوعی اختصاصی این شرکت، موسوم به PRISM، شناسایی شده است. نخستین آزمایش روی انسان چه نشان داد؟

در مطالعه فاز اول، ۸۸ فرد سالم دوزهای مختلف ENV-308 را دریافت کردند. البته باید یک نکته مهم را در نظر داشت: مطالعات فاز اول اساسا برای اثبات اثربخشی دارو طراحی نمی‌شوند. هدف اصلی این مرحله بررسی ایمنی، تحمل‌پذیری و نحوه واکنش بدن به دارو است. از این منظر، نتایج اولیه امیدوارکننده بود.

در میان داوطلبان، هیچ عارضه جانبی جدی گزارش نشد و هیچ‌یک از شرکت‌کنندگان نیز به دلیل عوارض، مصرف دارو را متوقف نکردند.

شرکت همچنین اعلام کرده است که ENV-308 از نظر عوارض گوارشی، «پروفایل ایمنی استثنایی» از خود نشان داده است؛ موضوعی که در صورت تایید در مطالعات بزرگ‌تر، می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. یک نشانه امیدوارکننده دیگر: کاهش لپتین

پژوهشگران همچنین نشانه‌هایی پیدا کردند که شاید ENV-308 واقعا بتواند بخشی از مسیر زیستی مرتبط با Lac-Phe را فعال کند.

افراد مبتلا به چاقی اغلب سطح بالایی از لپتین دارند؛ هورمونی که به مغز در تشخیص احساس سیری کمک می‌کند. یکی از فرضیه‌ها این است که در چاقی، بدن به پیام‌های لپتین به اندازه کافی پاسخ نمی‌دهد؛ پدیده‌ای که از آن با عنوان مقاومت به لپتین یاد می‌شود.

در مطالعات حیوانی، ENV-308 توانسته بود سطح لپتین را به‌سرعت کاهش دهد. در مطالعه انسانی نیز پژوهشگران کاهش سطح لپتین در گردش خون داوطلبان را مشاهده کردند.

این یافته به‌تنهایی به معنای اثبات اثر ضدچاقی دارو نیست، اما می‌تواند نشانه‌ای اولیه از فعال شدن سازوکاری باشد که پژوهشگران انتظارش را داشته‌اند. آیا واقعا می‌توان ورزش را با یک قرص جایگزین کرد؟

اینجا همان جایی است که باید کمی از هیجان تیترها فاصله بگیریم. ENV-308 هنوز «قرص ورزش» به معنای واقعی کلمه نیست.

ورزش فقط یک مسیر زیستی را فعال نمی‌کند. فعالیت بدنی مجموعه‌ای بسیار پیچیده از تغییرات را در قلب، مغز، عضلات، متابولیسم، استخوان‌ها، عروق و حتی وضعیت روانی ایجاد می‌کند.

بنابراین حتی اگر ENV-308 در ادامه تحقیقات بتواند برخی فواید متابولیکی ورزش را تقلید کند، بعید است بتواند جایگزین کامل خودِ فعالیت بدنی شود.

اما چنین دارویی می‌تواند برای گروه‌هایی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد که کاهش وزن برایشان دشوار است، نمی‌توانند برخی عوارض گوارشی داروهای GLP-1 را تحمل کنند یا در معرض خطر بیشتری برای از دست دادن توده عضلانی قرار دارند؛ از جمله برخی افراد سالمند.

از سوی دیگر، یک قرص روزانه ممکن است برای بعضی بیماران جذاب‌تر از تزریق هفتگی باشد؛ هرچند اکنون برخی داروهای GLP-1 نیز در قالب خوراکی در دسترس قرار گرفته‌اند. قدم بعدی چیست؟

Enveda قصد دارد ENV-308 را وارد مطالعات بزرگ‌تر فاز دوم کند و توانایی آن را در کمک به حفظ کاهش وزن بررسی کند.

این شرکت همچنین در حال ارزیابی امکان استفاده از این دارو برای بیماری‌های دیگری است که ممکن است از آثار مشابه ورزش سود ببرند؛ از جمله میگرن و بیماری التهابی روده.

بنابراین هنوز تا رسیدن ENV-308 به داروخانه‌ها فاصله زیادی باقی مانده است. نتایج فاز اول فقط نشان می‌دهد که این ترکیب توانسته نخستین مانع مهم، یعنی آزمون اولیه ایمنی در انسان را پشت سر بگذارد.

پس دیگر ایده ساخت دارویی که بخشی از «شیمی ورزش» را در بدن تقلید کند، دیگر صرفاً یک داستان علمی‌تخیلی نیست. ENV-308 اکنون نخستین آزمون انسانی خود را پشت سر گذاشته و نتایج اولیه آن امیدوارکننده به نظر می‌رسد.

اما پرسش اصلی هنوز بی‌پاسخ است: آیا این مولکول می‌تواند در مطالعات بزرگ‌تر واقعا به کاهش یا حفظ وزن کمک کند و در عین حال توده عضلانی را حفظ کند؟

اگر پاسخ مثبت باشد، شاید شاهد شکل‌گیری نسل تازه‌ای از داروهای متابولیک باشیم؛ داروهایی که به جای تقلید صرف از احساس سیری، تلاش می‌کنند بخشی از پیام‌های شیمیایی بدن هنگام ورزش را بازسازی کنند.

با این حال، فعلا کفش‌ها و لباس‌های ورزشی را کنار نگذارید. این «قرص ورزش» هنوز در ابتدای مسیر است؛ و حتی در بهترین سناریو، احتمالا قرار نیست تمام آنچه ورزش برای بدن انجام می‌دهد، در یک قرص جا شود.

به گزارش تجارت نیوز، رئیس و نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره درمان سکته مغزی، از مرحله انتقال سریع بیمار تا درمان‌های پیشرفته و توانبخشی، بر توسعه زیرساخت‌های تشخیص و درمان این بیماری و افزایش دسترسی بیماران به خدمات تخصصی تأکید کردند.

به گزارش انجمن سکته مغزی ایران، دکتر بابک زمانی، رئیس انجمن سکته مغزی ایران، در حاشیه هفدهمین کنگره کشوری و بین‌المللی سکته مغزی و نورواینترونشن ایران با انتقاد از وضعیت زنجیره درمان سکته مغزی در کشور گفت: ایران هنوز یک زنجیره کامل برای اقدامات درمانی این بیماری ندارد و حتی در مقایسه با کشورهایی مانند ترکیه نیز به‌شدت عقب هستیم، بنابراین تکمیل این زنجیره باید مورد توجه جدی نظام سلامت قرار گیرد.

او افزود: در مرحله حاد سکته مغزی، بیماران باید هرچه سریع‌تر به بیمارستان منتقل شوند و امکان دسترسی بیماران واجد شرایط به درمان‌های پیشرفته‌ای مانند ترومبکتومی و خارج کردن لخته از عروق مغزی فراهم باشد. همچنین ایجاد واحدهای تخصصی سکته مغزی و توسعه آمبولانس‌های مجهز به  سی‌تی‌ اسکن و واحدهای سیار سکته مغزی از نیازهای مهم کشور است. کارایی درمان در سکته مغزی

زمانی با اشاره به خلأ موجود در مراقبت از بیماران پس از مرحله حاد اظهار کرد: بیمار مبتلا به سکته مغزی پس از عبور از مرحله حاد در بسیاری از موارد نباید مستقیماً به منزل منتقل شود، بلکه باید مدتی در مراکز توانبخشی تحت نظر باشد و پس از فراهم شدن شرایط لازم به منزل منتقل شود، چرا که برخی بیماران ممکن است سال‌ها با درجاتی از ناتوانی زندگی کنند.

او تأکید کرد: برای کارایی درمان سکته مغزی، هیچ‌یک از اجزای این زنجیره را نمی‌توان به تنهایی در نظر گرفت و ایجاد واحدهای سکته مغزی، تأمین امکانات، تهیه آمبولانس‌های مجهز، دسترسی به درمان‌های مداخله‌ای و فراهم کردن خدمات توانبخشی همگی در کنار یکدیگر ضروری هستند. اهمیت زمان در درمان سکته مغزی

در ادامه، دکتر مهدی فرهودی، نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران، با تأکید بر اهمیت زمان در درمان این بیماری گفت: در سکته مغزی هر دقیقه اهمیت دارد و هرچه بیمار سریع‌تر به مرکز درمانی مناسب برسد، شانس نتیجه بهتر و کاهش ناتوانی بیشتر خواهد بود. زمان معمول برای درمان ترومبولیز حدود ۴.۵ ساعت است، اما هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتر خواهد بود.

او افزود: اختلال ناگهانی تعادل، اختلال دید، انحراف صورت، ضعف یک‌طرفه بدن و اختلال تکلم پنج علامت مهم سکته مغزی هستند و با بروز حتی یکی از این علائم باید سریعاً با ۱۱۵ تماس گرفته تا بیمار به مرکز درمان سکته مغزی منتقل شود.

فرهودی با هشدار نسبت به روش‌های غیرعلمی گفت: اقداماتی مانند سوزن‌زدن به نوک انگشتان و لاله گوش، استفاده از زالو و اقدامات مشابه جایگاهی در درمان سکته مغزی ندارند و انجام آنها موجب از دست رفتن زمان طلایی درمان می‌شود.

او با اشاره به اجرای برنامه ملی سکته مغزی یا برنامه ۷۲۴ اظهار کرد: طی سال‌های اخیر این برنامه موجب بهبود درمان سکته مغزی در کشور شده و اکنون بیش از ۱۴۰ مرکز مراقبت از سکته مغزی در کشور وجود دارد، اما با توجه به حجم بیماری و وسعت کشور، توسعه این مراکز همچنان ضروری است.

فرهودی تأکید کرد: درمان‌های حاد سکته مغزی از جمله ترومبولیز و ترومبکتومی علاوه بر نجات‌بخشی بیماران، از نظر اقتصاد سلامت نیز مقرون‌به‌صرفه هستند و می‌توانند با کاهش ناتوانی، از تحمیل هزینه‌های سنگین بعدی به خانواده‌ها و نظام سلامت جلوگیری کنند.

لیلا کهلانی در سایت اصفهان زیبا نوشت: خستگی مداوم، ضعف، رنگ‌پریدگی، گزگز دست‌وپا یا حتی دیر خوب‌شدن زخم‌ها گاهی پیام‌هایی هستند که بدن برای جلب توجه ما می‌فرستد. اما آیا هرکدام از این نشانه‌ها به معنی کمبود ویتامین است؟ پاسخ این سوال را دکتر رضا غیاثوند، متخصص تغذیه بالینی و رژیم‌شناسی داده است.

بسیاری از علائم کمبود ویتامین‌ها اختصاصی نیستند و بیماری‌های مختلف می‌توانند نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند. با این حال، شناخت این علائم، به‌ویژه در کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد دارای رژیم‌های غذایی محدود، می‌تواند باعث مراجعه به‌موقع و پیشگیری از عوارض جدی شود.اهمیت موضوع کمبود ریزمغذی‌ها محدود به کشورهای فقیر نیست. سازمان جهانی بهداشت در اطلاعات به‌روز خود اعلام کرده است که بیش از نیمی از کودکان زیر پنج سال و بیش از دوسوم زنان غیرباردار در سنین باروری در جهان، دست‌کم با کمبود یکی از ریزمغذی‌های کلیدی مواجه‌اند.

ویتامینD آفتاب به تنها یی کافی نیست

برای ما اصفهانی‌ها شاید این تصور وجود داشته باشد که فراوانی روزهای آفتابی، کمبود ویتامین D را منتفی می‌کند؛ درحالی‌که چنین نتیجه‌ای درست نیست.

میزان ساخته‌شدن ویتامین D در پوست به عواملی مانند فصل، ساعت حضور در فضای باز، پوشش، سن، رنگ پوست، آلودگی و میزان تابش مستقیم خورشید بستگی دارد. نور خورشید از پشت شیشه نیز این نقش را ایفا نمی‌کند.

کمبود شدید و طولانی‌مدت ویتامین D می‌تواند با درد استخوان‌ها، ضعف عضلانی، کاهش قدرت عضلات و افزایش خطر مشکلات استخوانی همراه باشد. در کودکان، کمبود شدید می‌تواند به نرمی و تغییر شکل استخوان‌ها یا راشیتیسم منجر شود.

نکته مهم این است که بسیاری از افراد دارای سطح پایین ویتامین D هیچ علامت مشخصی ندارند.

ویتامینB12؛ وقتی گزگز را نباید نادیده گرفت

یکی از مهم‌ترین کمبودهایی که ممکن است دیر تشخیص داده شود، کمبود ویتامین B12 است. خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی، تپش قلب و التهاب زبان از نشانه‌های احتمالی آن هستند.

اما علامت مهم‌تر، درگیری سیستم عصبی است. بی‌حسی یا گزگز دست و پا، اختلال تعادل، مشکلات حافظه و گیجی می‌توانند در کمبود B12 دیده شوند. حتی ممکن است آسیب عصبی در فردی رخ دهد که هنوز کم‌خونی واضح ندارد. ضمنا گیاه‌خواران سخت‌گیر، سالمندان، افرادی که جراحی معده یا روده داشته‌اند و کسانی که برخی داروها مانند متفورمین یا مهارکننده‌های اسید معده را طولانی‌مدت مصرف می‌کنند، ممکن است بیشتر در معرض کمبود B12 باشند.

فولات؛ ویتامین حیاتی پیش از بارداری

کمبود فولات یا ویتامین B9 می‌تواند موجب کم‌خونی و علائمی مانند ضعف، خستگی، کاهش تمرکز، سردرد، تپش قلب و تنگی نفس شود.

اهمیت فولات در زنان در سن باروری بیشتر است؛ زیرا کافی‌بودن آن در هفته‌های نخست بارداری در پیشگیری از برخی ناهنجاری‌های جدی مغز و نخاع جنین نقش دارد.

توصیه به‌روز CDC این است که زنانی که امکان بارداری دارند، روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسیدفولیک دریافت کنند. بهتر است این موضوع پیش از بارداری مورد توجه قرار گیرد، نه بعد از مثبت‌شدن آزمایش بارداری.

ویتامین A وC؛ چشم‌ها، لثه‌ها و پوست چه می‌گویند؟

یکی از شناخته‌شده‌ترین علائم کمبود ویتامین A، کاهش دید در نور کم یا شب‌کوری است. در کمبود شدیدتر نیز ممکن است خشکی و آسیب چشمی ایجاد شود.کمبود شدید ویتامین C امروزه کمتر دیده می‌شود، اما افرادی که میوه و سبزی بسیار کمی مصرف می‌کنند همچنان در معرض خطرند.

خونریزی و التهاب لثه، کبودی آسان، نقاط خونریزی کوچک روی پوست و دیر خوب‌شدن زخم‌ها از علائم کلاسیک کمبود شدید ویتامین C هستند. سیگار نیز نیاز بدن به این ویتامین را افزایش می‌دهد.

چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟

زنان باردار، کودکان در حال رشد، سالمندان، افراد با رژیم غذایی بسیار محدود، گیاه‌خواران سخت‌گیر، مبتلایان به بیماری‌های سوءجذب مانند سلیاک و کرون، کسانی که جراحی‌های دستگاه گوارش داشته‌اند و مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت برخی داروها، از گروه‌هایی هستند که توجه بیشتری به وضعیت تغذیه‌ای آنها لازم است.

بهترین راه پیشگیری برای بیشتر مردم، داشتن رژیم غذایی متنوع است. سبزی و میوه تازه، حبوبات، غلات، لبنیات، تخم‌مرغ، مغزها و در صورت امکان منابع مناسب پروتئین حیوانی یا جایگزین‌های غنی‌شده می‌توانند در این الگو قرار بگیرند.

در اصفهان نیز استفاده از محصولات تازه فصلی، سبزی‌ها، حبوبات و غذاهای خانگی متنوع می‌تواند بخش مهمی از این الگوی سالم باشد.در مقابل، مصرف خودسرانه مکمل‌ها راه‌حل مناسبی نیست.

ویتامین‌های محلول در چربی مانند A و D می‌توانند در بدن تجمع پیدا کنند و صرف بیش‌ازحد آنها عارضه ایجاد کند.برای مثال، دوزهای بالای ویتامین A در بارداری می‌تواند برای جنین خطرناک باشد و مصرف بیش‌ازحد ویتامین D نیز می‌تواند موجب افزایش کلسیم خون و حتی آسیب کلیه شود.

نکته پایانی اینکه «علامت به‌تنهایی تشخیص نیست.» حتی راهنمای بالینی انجمن غدد درون‌ریز در سال ۲۰۲۴ غربالگری روتین ویتامین D را برای همه بزرگسالان سالم توصیه نمی‌کند.آزمایش و مصرف مکمل باید بر اساس علائم، سابقه بیماری، رژیم غذایی و نظر پزشک انتخاب شود. شناخت نشانه‌های هشدار مهم است؛ اما هدف نهایی، جایگزین‌کردن «خوددرمانی با مکمل» با تغذیه متنوع و تصمیم پزشکی آگاهانه است.

انتهای پیام